De sportieve vader en anarchistische opa van Viola Holt

24-1-2007

Roddel! Viola Holt is een troelala en moet opzouten van tv. Niet doen, want Viola van Emmenes - haar meisjesnaam - vertegenwoordigt een familie, die al honderd jaar de gemoederen bezighoudt. Opa Van Emmenes was een onrustzaaier, die stakingen en opstanden organiseerde. En papa Van Emmenes is één van de beroemdste sportverslaggevers ooit uit Nederland. Ja, sportgeschiedenis voert je moeiteloos de wereld in van roddel, achterklap, bloed en darmen.

Het vriendinnetje van Viola Holt in 1971
Door Jurryt van de Vooren

Holt trekt weer eens de aandacht door een opvallende bijdrage aan een IQ-test en een poging tot tv-programma over alcoholverslaving. Die IQ-test is trouwens als het Groot Dictee der Nederlanden. Je kunt hierin maximaal maar één fout maken: eraan meedoen. Tot mijn plezier had ik in beide gevallen nul fouten.

Maar goed, Holt dus, die geboren is met Van Emmenes als achternaam. We gaan haar familie eens doorspitten. Haar vader was de beroemde sportjournalist Ad van Emmenes. Als kleine jonge was zijn vader Adrianus vaak van huis wegens politieke en romantische verplichtingen elders. Adrianus is van 1857 en kon net als zijn latere zoon en kleindochter goed lullen. Niet op foute feestjes in de Gooise Matras, maar op bijeenkomsten van woedende arbeiders en geagiteerde socialisten, die aan de horizon het einde van het kapitalisme waarnamen.

Rond 1890 stond opa van Emmenes aan de basis van een reeks succesvolle stakingen in de polders en op de venen. Hij was ook bevriend met anarchist Ferdinand Domela Nieuwenhuis - de eerste socialistische parlementariër uit de Nederlandse geschiedenis. Met Pieter Jelles Troelstra, de latere leider van de Nederlandse sociaal-democratie, had opa echter een veel slechtere relatie. Wat heet: Troelstra sprak altijd over "het door mij van den aanvang af verafschuwde individu van Emmenes".

Ad van Emmenes als voetbalverslaggever op het WK Voetbal van 1938. Hij staat tussen de internationals op de middelste rij, geheel rechts.
Opa zat zo nu en dan in de cel, staat op de website van het International Instituut voor Sociale Geschiedenis IISG: ''Een aantal uitlatingen op vergaderingen bezorgde hem in 1892 en 1893 wegens belediging gevangenisstraffen van één en twee maanden. In de gevangenis te Nieuwer-Amstel schreef hij zijn novelle Kikkerdorp en Kikkerdorpers, waarin hij de sociale misstanden in de Betuwe aan de kaak stelde.''

In 1895 draaide opa weer eens de cel in - ditmaal negen maanden wegens belediging. Inmiddels was Jeanne Sprenger zijn nieuwe geliefde, met wie hij een mislukte vlucht naar de Verenigde Staten ondernam. Toen hij terugkeerde, onder meer omdat de Belgen hem het land hadden uitgegooid, ging hij alsnog de cel in. In 1903 dook Van Emmenes nog een keer op tijdens de Spoorwegstaking om voor de verandering in de problemen te komen. Zonder celstraf overigens.

Boeken schrijven

Zijn zoon Ad zou ook boeken gaan schrijven en heel veel ouwehoeren. Alleen was het niet over de Revolutie, maar het Voetbal. Neerlands Voetbalglorie is het belangrijkste boek van Ad, dat werd geschreven tijdens de Hongerwinter. Als sportjournalist drukte Ad een enorme stempel op de Nederlandse sport en was samen met Han Hollander pionier als radioverslaggever bij sportwedstrijden. De eerste voor de AVRO, de tweede voor de VARA. Ook was Ad - ik verzoek alle lezers nu zich even ergens aan vast te houden - geheelonthouder.

Dat kun je van zijn dochter niet zeggen! Sorry, het was eruit voor ik het doorhad.

In 1989 is Ad overleden.

Tot zover de familie Holt / Van Emmenes. Waarom wordt Viola niet net als haar opa een maatschappelijke onruststoker?

Viola zelf. Schrik niet. Er zit geen geluid bij

---

Reacties

---