Zoeken

Vandaag is het 52 jaar geleden dat de eerste voetbalwedstrijd werd gespeeld om een Europese hoofdprijs. Vaak wordt gedacht dat Sporting Lissabon - Partizan Belgrado, die op 4 september 1955, de eerste wedstrijd was, maar drie maanden eerder vond het eerste duel om de Jaarbeursstedenbeker (de voorloper van de UEFA Cup) plaats: FC Basel - Londen IX in de Zwitserse grensstad.

Het was niet echt een duel tussen clubteams, omdat de tegenstander van de thuisploeg een vertegenwoordigend elftal was, dat bestond uit spelers van alle clubs uit de Britse hoofdstad. De Jaarbeursstedenbeker was een idee van de Zwitser Ernst Thommen, die behalve vice-voorzitter van de FIFA ook een geslaagd zakenman was. Hij liep al jaren met een plan rond om in de steden waar ten tijde van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog een grote jaarbeurs werd gehouden, speciale wedstrijden te organiseren ter ontspanning van de vele handelsreizigers en om de aandacht van Amerikaanse investeerders te trekken. De wedstrijden konden een extra bron van inkomsten voor de jaarbeursorganisatoren worden. Iedere stad mocht zich met een ploeg inschrijven.

Eerste doelpunt

Ondanks dat de UEFA en de FIFA een dergelijk toernooi niet zien zitten, wordt in 1954 een comité onder leiding van Thommen gevormd die deze zogenaamde Jaarbeursstedenbeker wil organiseren. Tijdens het WK in Zwitserland schrijven twaalf steden zich in: Barcelona, Basel, Birmingham, Frankfurt, Keulen, Kopenhagen, Lausanne, Leipzig, Londen, Milaan, Wenen en Zagreb. Het toernooi zou over verschillende seizoenen plaatsvinden om de ploegen niet te veel te belasten en de twaalf teams worden verdeeld over vier groepen van drie, die een gehele competitie spelen. Bij nader inzien haken Keulen en Wenen af, maar in het voorjaar van 1955 besluit Thommen dat het toernooi van start kan gaan. Hij richt in Basel een speciaal kantoor in en organiseert tijdens de jaarbeurs in die stad de eerste wedstrijd op 4 juni.

De Londense selectie, met spelers van o.a. Chelsea, Arsenal, Tottenham Hotspur, West Ham United, Crystal Palace en Queens Park Rangers, wint met 5-0. Eddie Firmiani (van Charlton Athletic) scoort het eerste doelpunt in de geschiedenis van het Europese clubvoetbal en Arsenal-spits Cliff Holton is met drie treffers de meest succesvolle speler.

Eerste wisselspeler

De wedstrijd gaat vanwege nog een andere opmerkelijke gebeurtenis de geschiedenisboeken in. Voor de eerste keer in de historie van een internationale wedstrijd wordt een spelerswissel toegestaan. Brian Nicholas (van QPR) vervangt de geblesseerd geraakte Derek Saunders (Chelsea). De West-Duitse arbiter Alois Penning laat dit op persoonlijke titel toe, maar het is tegen de geldende regels van de UEFA. Een dag later krijgt Thommen een brandbrief waarin de UEFA dit 'onverantwoordelijke' gedrag van de arbiter afkeurt. Bij een herhaling van een dergelijke inbreuk op de basisregels voelt de Europese voetbalunie zich geroepen om het toernooi te verbieden.

Het wisselen van spelers wordt vervolgens in dit toernooi niet meer toegestaan. Het zal tot 1968 duren voordat in Europees clubverband de invaller wordt toegestaan. Op 26 oktober 1955 zal de tweede wedstrijd in dit toernooi plaatsvinden. Dan speelt de Londense selectie tegen een vertegenwoordigend team van Frankfurt. Londen haalt de finale van de Jaarbeursstedenbeker, die pas op 1 mei 1958 voor de eerste keer wordt uitgereikt aan FC Barcelona. In het museum van de Catalaanse club is die trofee nog altijd te bezichtigen.

Het toernooi zou binnen een jaar overvleugeld worden door de echte Europacup.

Voetbal

permalink | ga naar reacties |