Interview met bergbeklimmer Ronald Naar: “Hoe dichter je bij de dood bent, hoe intenser je leeft”  Deel 1. Deel 2 volgt morgen.

Door Paul Prillevitz

Skiën op rood zand in de Sahara, over een mijnenveld in Irak of in het tropische Nieuw- Guinea. Het lijken eerder surrealistische taferelen uit een film van Fellini dan realiteit. Wat voor de meeste mensen altijd een droom of een magisch-realistische fata morgana zal blijven, voert Nederlands succesvolste bergbeklimmer,

wereldreiziger en avonturier Ronald Naar gewoon uit. Zelf spreekt hij liever over “wat maffe dingen doen”. Zijn ski-reizen zijn voor hem een alibi om de meest bijzondere en instabiele regio’s ter wereld te bezoeken en er over te schrijven. Op plaatsen waar journalisten meestal geweigerd of ernstig gehinderd worden, werd Naar als toerist probleemloos toegelaten.

In zijn net uitgekomen nieuwe boek Verliefd op Sneeuw beschrijft hij op kleurrijke wijze zijn bijzondere sneeuw-reizen op de zeven continenten. Ronald Naar: “Op mijn tochten in de bergen ben ik op zoek naar uitersten in ervaringen. Je maakt op grote hoogte vreselijke dingen mee, maar ook veel mooie. Zo leef je in het hooggebergte veel intenser dan op een Nederlands kantoor.”

Verschrikkingen

Verschrikkingen en piekervaring wisselden elkaar inderdaad vaak af in het leven van Naar. Op een skitocht in 2000 verloor Naar de 22-jarige neef van zijn vrouw Tilleke en na afloop van een expeditie in 1992 raakte hij in opspraak omdat hij op de flanken van de Mount Everest een stervende Indiër niet zou hebben geholpen. In 2003 beschuldigde een van zijn voormalige bergvrienden hem ervan een van zijn toppen nooit te hebben gehaald. Het dispuut werd voor de rechter uitgevochten. In 2003 in kort geding en in 2006 in hoger beroep won Naar het geschil.

Tegenover al die verdachtmakingen, ellende en tegenslag stonden ook even zo vele mooie momenten die hij ervoer toen hij verschillende reuzen-toppen bedwong, exotische landen bezocht en verschillende records brak.

Ronald Naar (52) is van opleiding wiskundige, maar op de dag van zijn afstuderen trok hij meteen de bergen in om te klimmen. Zijn wiskunde-studie heeft hem naar eigen zeggen gevormd, maar beroepsmatig heeft hij er verder nooit meer iets mee gedaan. Als eerste Nederlander beklom hij in de jaren zeventig met succes de beruchte Eiger-noordwand, wellicht de moeilijkste bergwand van de Alpen. Bijna twintig jaar later zou hij ook nog de gevaarlijkste berg ter wereld, de K2 in Pakistan, bedwingen.

Naar was tevens de eerste Nederlander die de Seven Summits beklom (de Zeven hoogste toppen van elk der zeven continenten), die van de kust van Antarctica naar de geografische zuidpool skiede en de Groenlandse ijskap over stak. Als eerste mens ter wereld stond hij op tien verschillende bergen in onder andere Suriname (de granietrots Duivelsei), de naar zijn zonen vernoemde toppen Boris Peak op Oost-Groenland en de Victor Kangri in Bhutan.

Patagonië

Komende zomer vertrekt hij, inmiddels 53 jaar oud, per zeilboot naar tot op heden nauwelijks geëxploreerde bergen aan de kust van Tierra del Fuego en Patagonië. In vijf weken tijd hoopt hij samen met rotsklimmer Martin Fickweiler midden in de australe winter de top van enkele niet of nauwelijks beklommen pieken te bereiken.

Naar: “De beklimming van ’s werelds moeilijkste top, de K2, beschouw ik als mijn meest bijzondere en grootste prestatie. Die berg is niet alleen zeer hoog – het is de één na hoogste berg ter wereld - maar technisch ook erg moeilijk en het weer in deze bergketen is een lastige factor. Dat maakt het alles bij elkaar een zeer moeilijk te beklimmen berg. Voor mij was het meest uitdagende dat vooraf niemand iets voor onze kansen gaf. Nederlanders moesten er maar niet hun vingers aan branden, werd gezegd. Veel van mijn eigen expeditieleden geloofden er zelfs niet in. Ik dacht dat we het wel konden klaren. Dan is het erg mooi als het ook daadwerkelijk lukt.”

Kleinere expedities

Tegenwoordig waagt Naar zich niet meer aan dergelijke risicovolle ondernemingen. Hij richt zich nu op kleinere expedities naar politiek, geografisch of sociologisch interessante gebieden. Naar: “Als je begin 20 bent, durf je tochten te ondernemen met een extreem hoog risico. Toen beklom ik bergen waarbij elke misstap ervoor kon zorgen dat je honderden meters omlaag zou vallen. Als twintiger sta je anders in het leven dan iemand van dertig of veertig. Nu ben ik 52. Dan moet je dingen doen die bij je mogelijkheden horen.

Door de jaren heen verander je zelf en wijzigt ook je inzicht in hoe je bergen moet klimmen en je je leven wilt leiden. Tenminste als het goed is. De wereld om je heen verandert ook continu, dus moet jij ook veranderen. Als je steeds aan je oude mening vast blijft houden, is er iets mis met je. Ik heb Marco van Basten hoog zitten, maar als ik hem dan op tv hoor zeggen dat hij al jaren aan zijn visie vasthoudt, heb ik toch mijn bedenkingen. Je zult je moeten aanpassen aan de omstandigheden. Anders leer je niet, en kom je nooit vooruit.”

Mijnenveld

De meest bijzondere reis uit Verliefd op Sneeuw vond Naar zijn trip naar Irak. Vooral ook omdat dat gebied in het brandpunt van de belangstelling stond. Naar: “In Iraaks Koerdistan hebben we over mijnenvelden heen geskied. Dat was een beredeneerd risico. Ik had immers bedacht dat ’s winters een dik pak sneeuw en ijs de mijnen af zou dekken als een betonnen deken, waardoor we veilig naar beneden zouden kunnen skiën. Dat bleek te kloppen. De inwoners van het gebied keken ons wel een beetje vreemd aan.

Het was op het hoogtepunt van de Irak-crisis. Ze hadden daar wel iets anders aan hun hoofd met een dreigende burgeroorlog en vooral met het verwerken van decennia gruwelijke onderdrukking door Saddam en zijn getrouwen. De dag van vandaag overleven was al moeilijk genoeg voor de meeste mensen. Maar de Koerden die in het buitenland hebben gewoond, begrepen het wel. Die weten wat voor luxe sporten en hobby’s Europeanen beoefenen.”

De risico’s en het gevaar van dergelijke tochten zijn volgens Naar nooit echt goed in te schatten.

Naar: “In het Noorden van Irak heb ik me geen moment bedreigd gevoeld, maar dat zegt niks over het werkelijke risico dat ik heb gelopen. Het is niet goed in te schatten wanneer een ongevaarlijke reis verandert in een fatale trip, zoals bijvoorbeeld mijn tocht op Groenland waarbij Tilleke’s neef omkwam. Juist als je je veilig waant, loop je het grootste risico. In Irak zou het kunnen zijn gebeurd dat ik net langs een moordzuchtig iemand met een bomvest ben gelopen. Dat weet je echter niet op zo’n moment. Als de bom af gaat is het gevaarlijk, maar gebeurt dat niet dan denkt iedereen dat het niks voorstelde. Echt gevaar komt meestal uit een hoek die je niet verwacht en niet ziet aankomen. Als je het risico immers had verwacht, had je je er wel op ingesteld en tegen gewapend en was het mogelijk niet gebeurd.”

Kasjmir

In India bezocht Naar in Kasjmir een van de hoogste ski-gebieden ter wereld. Tot de informele wapenstilstand van 2005 was de Siaghen-gletsjer in Kasjmir zelfs het hoogste oorlogsgebied ter wereld.

Naar: “De oorlog in Kasjmir tussen Pakistan en India heeft in het Karakorum-gebergte enorme milieuschade aangericht. Ik ben aan de rand van het voormalige oorlogsgebied geweest en kon zien dat er in de bergen veel verwoest is. Overal zag je loopgraven en onslingerende troep. In het Pakistaanse deel van Kasjmir was ik al verschillende keren geweest. Daarom vond ik het interessant om ook eens naar het Indiase deel te gaan.Dat heeft mijn visie op de kwestie wel veranderd. Omdat ik vaak in het Pakistaanse deel was geweest, dacht ik dat de Pakistani gelijk hadden met hun claim op het gebied, maar in het Indiase deel van Kasjmir denken ze er weer heel anders over heb ik gemerkt. Daar willen ze niet noch bij Pakistan noch bij India horen, maar opteren ze voor een derde weg: ze willen onafhankelijkheid. Hun beide moederlanden vinden de Kasjmiri veel te gewelddadig, Ze willen rust en vrede en dat kan alleen als ze zelfbeschikking krijgen. Dat werpt voor mij weer een heel nieuw licht op de zaak.”

Ronald Naar is naast bergbeklimmer ook schrijver en fotograaf.

Verliefd op Sneeuw van Ronald Naar
Tirion Uitgevers BV /Baarn
ISBN: 978 90 4390 718 7