Sjoerd Mossou: Soms heeft Kees Jansma een punt en soms ook niet

Tijdens de uitreiking van het beste sportboek van 2011 hield Sjoerd Mossou een traditie hoog door als winnaar van de Hard Gras Prijs een column voor te lezen. "Je hebt goede journalisten en je hebt slechte journalisten, precies zoals je die vroeger had."

Door Sjoerd Mossou

Soms, zo eens per twee maanden, begint Kees Jansma een betoog over de verloedering van de Nederlandse sportjournalistiek. Je hoeft in Katwijk, bij de trainingen van Oranje, maar op de Dirk Kuyt-tribune te gaan zitten – of Kees begint uit te leggen dat vroeger alles beter was.

Ik luister daar graag naar, want soms heeft Kees een punt.

En soms ook niet.

In algemene zin is het flauwekul dat de sportjournalistiek van nu slechter is dan vroeger. Je hebt goede journalisten en je hebt slechte journalisten, precies zoals je die vroeger had. En pak maar eens een VI of een krantenverslag van veertig jaar geleden. Sportjournalisten kunnen nu, gemiddeld genomen, beter schrijven dan toen.

Al is dat natuurlijk ook maar gewoon een mening, beste Kees.

Het is veel scherper geworden, dat wel. Het spel wordt harder en harder gespeeld. Dit was het jaar van de Fluwelen Revolutie – en van de vuile oorlog die daar bij hoorde. Een mediaoorlog ook. Zo scherp werd de strijd gestreden, dat na verloop van tijd iedereen in een kampje zat. In het kamp-Ten Have liefst, en anders wel in het kamp-Edgar Davids. Wie ook maar enigszins sceptisch durfde te zijn over Johan Cruijff en zijn volgelingen, behoorde prompt tot het andere kamp. Tot de vijand.

De waarheid bestond niet meer. Als Tsjeu La Ling een rechtszaak had verloren, dan had hij hem in de Telegraaf eigenlijk gewonnen. Wie vraagtekens zette bij Cruijff en zijn kompanen, was in VI TV al snel een farizeeër – en anders wel totaal geschift. Nuances werden plots verdacht. Wie niet links was, was automatisch stijf rechts.

Zelfs het uitstekende boek van Menno de Galan, De Coup van Cruijff, werd stilzwijgend in het kamp van de vijand geduwd. Want zo hard was de propaganda, dat ieder tegengeluid, hoe gedegen onderbouwd ook, vakkundig werd vermorzeld. Journalistiek vakwerk verloor het van de schreeuw- en smijtjournalistiek. In dat opzicht heeft Kees Jansma een punt. Meer dan dat zelfs.

Maar laten we ook even vlug onze zegeningen tellen. Het sportboek, en daar zijn we hier voor, wint aan terrein. Tientallen titels verschijnen ieder jaar. De uitgeverijen nemen ons, sportschrijvers, steeds een beetje serieuzer. Hard Gras bestaat al bijna twintig jaar. De Muur is er voor wielerliefhebbers die van mooie verhalen houden.

De Hard Gras Prijs werd de laatste twee keer gewonnen door ouderwetse krantenjournalisten. Persoonlijk vond ik dat erg goed nieuws, maar dat zult u vast begrijpen.

Mark Misérus van de Volkskrant werkte de laatste weken aan een zeer gedegen onderzoeksstuk over het dopinggebruik bij de Rabobank-ploeg. Het AD, mijn eigen krant, steekt al vele jaren zijn nek uit voor de sportjournalistiek in Nederland.

Het internet heeft ons veel lelijks gebracht, maar ook veel moois. Steeds meer sportblogs en websites schrijven over de cultuur van het voetbal, in een verbeten strijd tegen de kille verzakelijking van de sport. De stroming ‘Against Modern Football’ is geen collectief van hooligans. Integendeel. Het is een mondiale beweging die vecht voor de rijke volkscultuur van het voetbal.

Voetbalcultuur gaat over stadions. Over supporterstraditie. Over voetbalmode en cultvoetballers. Over Panini-plaatjes en pisbakken.

Een schitterende voedingsbodem voor sportboeken is dat, trouwens. Of om in uitgeverstermen te spreken: daar zit hem de groeimarkt, mensen. Ik hou heel erg van de sport zelf, maar ook van de wereld er net omheen, de wereld waarin we de sport beleven. Sport is ook een sociaal fenomeen, tenslotte. Het kleurt ons leven.

Volgende week verschijnt mijn eerste boek, en het lijkt me wel zo verstandig dat in dit gezelschap nog even subtiel aan te halen. ‘Avondje NAC – Een liefdesverklaring’ gaat het heten, te verschijnen bij uitgeverij Bertram + De Leeuw.

Een boek over mijn lievelingsclub, die dit jaar 100 jaar oud wordt. Geen geschiedenisboek, maar een boek dat probeert te vatten wat NAC maakt tot wat het is. Een nogal merkwaardige volksclub. Geen club van Europa cups en glorie, maar wél de club met de grootste bieromzet van Nederland. Ook niet verkeerd.

Tijdens het schrijven heb ik alleen maar meer respect gekregen voor jullie, beste sportboekenschrijvers. Het is een mooi, maar intensief proces, een boek schrijven. Bovendien, ik sta hier nu met een i-Pad te hannesen, maar niets is fijner dan een mooi boek vastpakken – en dan zachtjes over de kaft aaien.

Ik wil hier niet beweren dat vroeger alles beter was, maar sommige dingen wel.

Nico Scheepmaker Beker

permalink | plaats reactie |

Reacties