Zoeken

Een Duits veilinghuis nabij Stuttgart biedt documenten aan uit de nalatenschap van Karl Alfred Schwarzmann. Het gaat hierbij onder meer om het Ridderkruis uit mei 1940, een zeldzame militaire onderscheiding, inclusief originele handtekening van Adolf Hitler. Die werd uitgereikt vanwege Schwarzmanns bijdrage aan de Duitse inval in Nederland – vermoedelijk meer uit propagandistisch oogpunt vanwege zijn status als turnkampioen dan om zijn daadwerkelijke bijdrage aan de strijd.

Schwarzmann won in 1936 namelijk drie keer goud op de Olympische Spelen van zijn vaderland Berlijn: turn landenteam, turn parcours en paard. Ook eindigde hij op de derde plaats bij de brug en evenwichtsbalk. Hij was daarmee één van meest succesvolle deelnemers van deze Spelen, die door de nationaal-socialisten werden gebruikt voor propagandistische doeleinden.

Schwarzmann deed toen mee als militair, en maakte door zijn sportieve successen een sprong in zijn carrière. Alhoewel hij geen vereiste opleidingen had genoten, werd hij toch bevorderd. Op de website Zuidfront-Holland1940.nl schrijft Allert Goossens over de turnkampioen: ‘Na de Olympische hoogtepunten zwaaide hij spoedig af, werd reservist en werd aangesteld aan de legersportschool in Wünsdorf als sportinstructeur.’

Schwarzmann leerde de Duitse parachutisten met behulp van turnoefeningen hoe zij moesten landen en doorrollen om zo de enkels en knieën te sparen. Zelf werd hij in mei 1940 afgeworpen boven Moerdijk, waar hij gewond raakte. In een ziekenhuis in Dordrecht werd hij verpleegd.

Ondanks de geringe bijdrage aan de gevechten, kreeg Schwarzmann drie militaire onderscheidingen: het EK-I en EK-II en zelfs het Ridderkruis. Goossens: ‘Die laatste onderscheiding kreeg hij mogelijk omdat zijn gezondheidstoestand zodanig was, dat men zijn spoedig overlijden verwachtte. Desalniettemin wist de atleet zijn zware verwondingen te overleven en had zo drie onderscheidingen gekregen – waaronder het toen nog zeer unieke Ridderkruis – voor in feite onopvallende prestaties. Althans, naast het feit dat hij in de strijd zwaar gewond was geraakt, was hij niet opgevallen tussen onderofficieren en manschappen die wél voor hun krijgsinzet waren gezien onder collegae, maar niet in de eer van Schwarzmann deelden.’

In juni 1940 werd Schwarzmann uit het ziekenhuis ontslagen, waarna hij naar Kreta en de Sovjet Unie werd gestuurd. Vier jaar later speelde zijn oude wond weer op en moest opnieuw worden opgenomen. Na de oorlog werd hij Brits krijgsgevangene, maar eind 1945 alweer vrijgelaten.

Zeven jaar later keerde Duitsland terug op de Olympische Spelen, inclusief Schwarzmann. De turner won toen zilver – zestien jaar na zijn succes in Berlijn. Een ongekende sportieve prestatie, waardoor hij in 2000 werd uitgeroepen tot beste Duitse turner van de 20e eeuw.

Naast zijn militaire nalatenschap worden ook documenten te koop aangeboden, die een relatie hebben met zijn sportieve verleden. Het gaat hierbij om een aantal gelukstelegrammen, die Schwarzmann in 1936 ontving na zijn deelname aan de Olympische Spelen. Verwacht wordt dat deze nalatenschap zo’n veertigduizend euro zal opbrengen.