AtletiekNieuwOlympische SpelenSport en politiek

Peter Norman bracht Tommie Smith op een idee

De Australische sprinter Peter Norman won zilver op de 200 meter tijdens de Olympische Spelen van 1968 in Mexico. Hij werd echter vooral bekend als de derde man op het podium, naast Tommie Smith en John Carlos toen zij de Black Power-groet brachten.

Door Frank Grootemaat

Norman was één van de beste sprinters uit de Australische sportgeschiedenis. Hij werd aanvankelijk opgeleid als slager, maar ging zich al snel serieus toeleggen op zijn sport. Norman was in de periode 1966-1970 onafgebroken nationaal kampioen op de 200 meter, zijn favoriete afstand. De tijd waarmee hij in Mexico het zilver pakte, 20:06, is nog steeds het Australische record. Na zijn hardloopcarrière speelde hij nog een tijd Australian football bij de West Brunswick Football Club.

De Black Power-groet

De ceremonie na de 200 meter op de Spelen van Mexico is wereldberoemd. Smith en Carlos brachten de Black Power-groet tijdens de medaille-uitreiking, gedurende het spelen van het Amerikaanse volkslied. Het leek alsof zilveren medaillewinnaar Norman geen deel had aan deze uiting van protest.

Niets was minder waar. Net als de twee Amerikaanse atleten droeg Norman een badge van het Olympische project voor mensenrechten, een organisatie die aandacht vroeg voor de positie van onderdrukten. Norman was dus volledig op de hoogte van het protest.

Sterker nog, Carlos had zijn zwarte handschoenen in het Olympisch dorp laten liggen, en het was Norman die met het praktische idee kwam dat beide atleten één handschoen zouden dragen. Later verklaarde hij de actie onder meer gesteund te hebben als een protest tegen de politici in zijn eigen land, die zich in die periode sterk maakten voor exclusieve immigratie van blanke Europeanen.

Na het omstreden protest moesten de twee Amerikaanse atleten het Olympische dorp verlaten. Maar ook Norman zou de gevolgen van zijn actie moeten dragen. Hij kreeg een boete, en werd berispt door het Australische Olympische comité. In eigen land werd hij zwaar onder vuur genomen door de pers. Voor de volgende Spelen in München liep hij zowel op de 100 als 200 meter de vereiste limiet, maar Australië nam hem niet op in de Olympische ploeg.

Drank en depressie

Norman beëindigde zijn carrière en ging aan de slag als sportleraar. In 1985 scheurde hij zijn achillespees. Hij werd getroffen door gangreen, en moest bijna een been missen. Hij raakte verslaafd een pijnstillers, belandde in een depressie en ging veel drinken. Hij werd betrapt op het rijden onder invloed, en moest zijn rijbewijs een tijd inleveren.

Mogelijk hierdoor, of vanwege het feit dat hij na de Spelen van 1968 in eigen land uit de gratie was geraakt, zag het organisatiecomité van de Spelen van Sydney de voormalige topatleet volledig over het hoofd, en nodigde hem nergens voor uit. De Amerikaanse delegatie kreeg hier lucht van, en stuurde hem wel een invitatie.

Dit land, waar Smith en Carlos inmiddels gerehabiliteerd waren, beschouwde hem als een eregast. Opmerkelijk genoeg was de winnende tijd op de 200 meter in 2000, de 20:09 van Konstantinos Kenteris, langzamer dan de tijd van Norman uit 1968.

Erkenning na zijn overlijden

Norman bleef na 1968 contact houden met Smith en Carlos. De beide Amerikanen benadrukten altijd de rol van Norman in het hele gebeuren. In 2005 troffen ze elkaar tijdens de onthulling van een standbeeld bij de universiteit van San José.

Op 3 oktober 2006 overleed Norman. Tijdens het grasmaaien in Melbourne werd hij getroffen door een hartaanval. Smith en Carlos bezochten zijn begrafenis, waar ze twee van de kistdragers waren. Smith verklaarde veel respect te hebben voor de moedige Norman.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je je waardering laten blijken met een kleine financiële bijdrage.

 
Mijn gekozen waardering € -