Beeld en geluid

De oudste 3d-foto uit de Nederlandse sport is uit 1862

In het Stadsarchief Amsterdam ligt een stereofoto uit 1862 van het verenigingsgebouw van roeivereniging De Hoop, de oudste driedimensionale weergave uit de Nederlandse sport.

Het Stadsarchief Amsterdam heeft een bijzonder object in zijn collectie: een foto uit 1862 van het verenigingsgebouw van roeivereniging De Hoop. Het is een stereofoto, die met een speciale bril moet worden bekeken voor een driedimensionaal effect – afkomstig uit een collectie van ruim 1.700 van dit soort afbeeldingen. Deze foto uit 1862 is de oudste driedimensionale weergave uit de Nederlandse sport.

Dat dit net een roeifoto is, zal niet toevallig zijn, want de geschiedenis van de Amsterdamse roeisport gaat heel ver terug. In 1847 was hier de start van de Nederlandsche Zeil- en Roeivereeniging, die een jaar later op de Amstel de eerste officiële roeiwedstrijd in onze stad organiseerde. Daarna werd de Amsterdamse roeivereniging De Hoop opgericht.

Op 1 mei 1862 was de feestelijke opening van het nieuwe verenigingsgebouw van De Hoop. Een jaar eerder was het oude afgebrand. ‘Een veel sierlijker gebouw is thans uit de asch verrezen,’ aldus het Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage. Met toespraken, gezang en een groot vuurwerk werd Amsterdam op de hoogte gebracht van het nieuwe onderkomen van de roeiers.

Het was zo bijzonder dat het Algemeen Handelsblad meldde dat hiervan zelfs fotografische opnames werden verkocht. In de collectie van het Stadsarchief is hiervan een exemplaar bewaard gebleven – nota bene een stereofoto. Dergelijke afbeeldingen zijn de negentiende-eeuwse voorlopers van de huidige 3d-films.

Er zijn inmiddels nog twee foto’s gevonden waarop het nieuwe gebouw van De Hoop is te zien. Hierop zien we roeiers op de Amstel – in ieder geval Aug. Hendrichs, A.H. van Bosse, P.A. Bundten, W. Hovy en Jhr. H.J. Rutgers van Rozenburg. Eén foto werd in 1900 afgedrukt in Het Boek der Sporten van Jan Feith, de andere werd in 2014 pas voor de eerste keer gepubliceerd. In beide gevallen betrof het gewone foto’s, dus zonder dieptewerking.

Advertentie

Reserveer bij bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.