Home > Balsporten > Voetbal > Kijkt Nederland inderdaad met het bord op schoot naar Studio Sport?
VoetbalVraag het de redactie

Kijkt Nederland inderdaad met het bord op schoot naar Studio Sport?

De NOS zegt het zelf: ‘Op 5 april 1959 was de eerste uitzending van Sport in Beeld, de voorloper van NOS Studio Sport. Hele generaties hebben sindsdien op zondag ‘met het bord op schoot’  de samenvattingen van de Eredivisie bekeken.’ Is dat ook zo?

Altijd die buis, warm eten met je bord op schoot tussen twee finales in.

In 1972 legde dagblad De Tijd voor de eerste keer een verband tussen de avondmaaltijd en sport op tv: ‘De Olympische Spelen thuis voor de buis mee beleven was zoiets als een veertiendaagse geheel verzorgde vakantiereis. Je kijkt je ogen uit, je hele leefsfeer is anders dan normaal (op de meest ongeregelde uren op en naar bed, altijd die buis, warm eten met je bord op schoot tussen twee finales in); het kost alleen wat meer energie dan vakantie, omdat het werk gewoon doorgaat.’

Met het bord op schoot naar de televisie kijken was volgens dit citaat iets opmerkelijks en nog niet een gewoonte. Slechts twee generaties geleden kwam het daarom nog helemaal niet zo vaak voor. In 1973 gebeurde het weer eens tijdens de tv-registratie van prinses Anne en Mark Philips, zo viel Het Nieuwsblad van het Noorden op. De kijkers prikten zwijmelend hun bord leeg.

In 1982 schreef De Telegraaf dat de zondagse avondmaaltijd zich inderdaad had verplaatst naar de tv-bank, maar dan alleen tijdens het WK voetbal en niet bij de reguliere uitzending van Studio Sport zelf. ‘Ziet u als een berg op tegen nog eens twee weken kassie-kijken?,’ probeerde de krant de huismoeders te troosten. ‘Misschien helpt het te weten dat u niet de enige bent.’ Daarnaast duurde het evenement nog maar twee weken, waarna het dagelijkse leven zich als vanzelf zou herstellen.

Studio Sport

Weer tien jaar later begon Studio Sport er zelf pas over dat veel kijkers met het bord op schoot bij de tv zaten te kijken naar dit programma. Dat is een kwart eeuw geleden – iets heel anders dan generatieslang geleden.

Het was een reactie op de commerciële sportzenders die de uitzendrechten van het Nederlandse voetbal over wilden nemen. De NOS kwam daarop met de geniale inval door Studio Sport tot onderdeel van ons nationale erfgoed te maken, een traditie zo oud als de aardappeleters. En dat uitte zich door de gewoonte dat iedereen – echt iedereen – op zondagavond met het bord op schoot plaatsnam voor de tv om de voetbalwedstrijden van die dag te bekijken. Met succes, want sindsdien wordt Studio Sport in één adem genoemd met het eten met het bord op schoot. En wie dat wil veranderen, moet branden in de hel.

Geen woorden maar cijfers

Wij willen cijfers. Hoeveel mensen kijken inderdaad op die manier naar Studio Sport? Wat klopt er van die vretende sportliefhebbers? Bestaan die inderdaad?

Er is helaas maar één onderzoek gedaan, maar die geeft dan meteen wel weer een verrassend inzicht. In februari 1997 deed nota bene de NOS zelf, afdeling Kijk- en Luisteronderzoek, een studie, waaruit bleek dat slechts veertien procent van de kijkers van Studio Sport inderdaad met het bord op schoot had gezeten. Tachtig procent van de kijkers keek gewoon, zónder er iets bij te eten.

Uit andere onderzoeken naar het kijkgedrag in het algemeen blijkt dat élke dag een vergelijkbaar percentage met het bord op schoot naar tv kijkt – ongeacht of het de publieke omroep of een commerciële zender is. Dat dus één op de zeven kijkers van Studio Sport dat ook doet, is een logisch gevolg daarvan.

Hoe dan ook, vanaf de jaren 90 raakte die mythe zo ingeburgerd dat een slimme ondernemer een hittebestendige onderlegger fabriceerde om een sportuitzending zonder brandwonden uit te zitten. ‘Een anti-slip structuur zorgt ervoor dat het bord stevig staat.’

Kortom: de bord-op-schoot-etende-Studio-Sport-kijker bestaat niet. Wat dan weer wél bestaat is een pr-afdeling van de NOS die bijzonder goed functioneert.

 

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl

Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.