Home > Balsporten > Voetbal > Wanneer werden de eerste voetbalplaatjes gemaakt?
VoetbalVraag het de redactie

Wanneer werden de eerste voetbalplaatjes gemaakt?

Stel je de sport eens voor zonder dat er foto’s of filmbeelden van bestaan.

Er ontbrak iets in de Nederlandsche sportwereld: een tijdschrift, dat van alle takken foto’s te zien gaf, geen prutserige plaatjes, op slecht papier.

De kranten en tijdschriften schrijven over de wedstrijden van het afgelopen weekend, maar vanwege de beperkte technische mogelijkheden staat daar bijna nooit een afbeelding bij. Het grote lezerspubliek heeft zo geen flauw idee hoe die sporters eruit zien, behalve als ze zelf bij zo’n wedstrijd gaan kijken. Zo was de situatie begin vorige eeuw in ieder geval.

En dan is het 1907 en verschijnen opeens in grote oplage foto’s op de markt van Nederlandse voetballers. Verzamelaar Cees van Nijnatten spaart ze nog steeds en plaatst ze op zijn website Voetballegends.

In 2015 sprak hij hierover met het tijdschrift De Sportwereld: “Die allereerste voetbalplaatjes uit 1907 zaten bij het sigarettenmerk Union.” In die serie zaten dertig plaatjes, onder meer van Bok de Korver van Sparta, Gé Fortgens van Ajax en de voetbaltweeling Anton en Arnold Hörburger van het Rotterdamse VOC. Van die broers hadden ze net zo goed één gezamenlijke foto kunnen uitgegeven, want die leken zoveel op elkaar dat niemand zeker wist wie nou wie was – zelfs hun moeder niet.

In de zomer van 1907 verscheen ook het eerste geïllustreerde sporttijdschrift op de markt: De Revue der Sporten. Het werd op prijs gesteld, blijkt onder meer uit de reactie van De Haagsche Courant: ‘Er ontbrak iets in de Nederlandsche sportwereld: een tijdschrift, dat van alle takken foto’s te zien gaf, geen prutserige plaatjes, op slecht papier, hier en daar verscholen in een blad, orgaan van den een of anderen bond, maar mooie opnamen, duidelijk en op zwaar papier. In die leemte is eindelijk voorzien.’

In dit eerste nummer werd HVV uit Den Haag geportretteerd, de nationale voetbalkampioen van het moment. Dankzij de uitstekende foto’s werden de gezichten van deze spelers opeens bekend in het hele land. En niet alleen de mensen uit 1907 waren blij met deze foto’s, maar ook de sporthistorici van 2017 die deze nu als een onmisbare bron beschouwen.

Met die voetbalplaatjes en het nieuwe tijdschrift begon een nieuwe fase voor de Nederlandse sport met sporters en supporters, die elkaar konden herkennen. En dat gold dan vooral voor het voetbal, dat in de jaren ná 1907 doorbrak als de nationale volkssport.

Zo werd Bok de Korver de beroemdste Nederlander. “Moeder”, zou prinses Juliana rond 1915 eens tegen koningin Wilhelmina hebben gezegd. “Wat staan onze portretten toch dikwijls in de bladen, veel meer dan die van andere mensen.” Moeder schudde haar hoofd: “Neen, Juliaantje. Er is één mens, wiens portret meer in de bladen staat dan het onze. En dat is mijnheer De Korver uit Rotterdam.”

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.