NieuwOverige sport

15 december 1935: de wereldtitel van schaker Max Euwe

Op 15 december 1935 won de Nederlandse schaker Max Euwe in zijn eigen Amsterdam de wereldtitel. De stad stond daarom volkomen op zijn kop.

“De overweldigende belangstelling van dezen avond was een unicum in de Nederlandsche schaakwereld.”

Max Euwe wereldkampioen was in 1935 de eerste, en nog steeds de enige, Nederlandse wereldkampioen schaken. Hij versloeg Aleksandr Aljechin met 15,5 – 14,5. Deze tweekamp werd in Amsterdam gespeeld, waar meteen na afloop van de beslissende partij een groot feest uitbrak.

Deze partij werd gespeeld in Bellevue, waar de politie een grote rij belangstellenden in bedwang moest houden. Alhoewel er maar 1.250 zitplaatsen waren, werden er 1.600 mensen toegelaten. Toen ging de deur dicht, ‘daar het gedrang anders te groot zou worden.’ Bij het gebouw van De Telegraaf volgden zo’n 1.500 mensen de wedstrijd, net als bij de A.M.J.V., dat door Het Volk was afgehuurd. Kijk maar:

De eerste vreugde rond Euwe barstte meteen na afloop van de partij los, waar de politie gedrang voorkwam door tussen de schakers en het publiek te gaan staan. “De overweldigende belangstelling van dezen avond”, zo zei Euwe, “was een unicum in de Nederlandsche schaakwereld.” Wethouder De Miranda nam als eerste het woord om de nieuwe kampioen te eren, en iedereen zong het Wilhelmus.

Ik zal vermoedelijk niet als wereldkampioen sterven. Ik hoop het ook niet, want dan zou ik niet lang meer te leven hebben.

Euwe-Itus

Voor het huis van Euwe verzamelden zich enthousiaste volgers, maar de echte huldiging volgde op 17 december. Het Vaderland schreef: ‘In het Carlton Hotel te Amsterdam hebben gisteravond tallooze geestdriftige bewonderaars van den nieuwen wereldkampioen-schaken dr. Max Euwe een feestmaaltijd ter viering van zijn groote overwinning aangeboden, die geworden is tot een overweldigende huldiging.’

De wereldkampioen was opgehaald met de auto, die met enkele volgwagens door de stad reed. ‘Langs den geheelen weg stonden vele belangstellenden die den wereldkampioen met hartelijke geestdrift toejuichten. In de onmiddellijke omgeving van het Carlton Hotel stond een groote menigte. Toen de stoet hier aankwam, barstte een storm van toejuichingen los, terwijl een fanfarecorps den overwinnaar een serenade bracht.’

Een indrukwekkende rij met notabelen verdrong zich bij de sprekersstoel om de kampioen toe te spreken. De Amsterdamse wethouder Boekman van Onderwijs kwam met een heel speciaal cadeau: ‘Hij heeft besloten te trachten om het schaken geleidelijk tot facultatief leervak te maken op de scholen.’

Het ontroerde Euwe, zei hij in zijn speech: “In de twee dagen dat ik nu wereldkampioen ben, heb ik al mijn ups en mijn downs gehad. Er zijn oogenblikken geweest, dat ik gedacht heb: wat een drukte voor dat eene punt verschil. Thans ben ik in een andere stemming. In de eerste plaats ben ik diep getroffen door de belangstelling, waardoor de regeering van het land en het gemeentebestuur de standing van het schaakspel verhoogd hebben. Ik zal vermoedelijk niet als wereldkampioen sterven. Ik hoop het ook niet, want dan zou ik niet lang meer te leven hebben.”

Daarop, zo schreef Het Vaderland, zijn de feestgenoten nog tot laat na middernacht gezellig bijeen gebleven. In de weken hierna zorgde de titel van Euwe voor zoveel vreugde dat werd gesproken over Euwe-Itus.

Twee jaar later werd de revanche gespeeld, die werd gewonnen door Aljechin. Zo was Euwe inderdaad zijn wereldtitel kwijt nog voor zijn overlijden – geheel volgens zijn eigen voorspelling.

Advertentie

Reserveer bij bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.