NieuwWielrennen

Aartsvader aller dopingdokters werd 175 jaar geleden geboren

Wielrenners en stimulerende middelen – het is een oud verhaal. Aartsvader aller dopingdokters is de op 13 november 1845 in het Engelse Haslingden geboren Choppy Warburton. Om zijn renners harder te laten fietsen verstrekte hij hun zelfgemaakte brouwsels.

Choppy Warburton met zijn pupillen Arthur Linton, Jimmy Michael and Tom Linton. Bron: Wikipedia.

Choppy Warburton is de geschiedenis ingegaan als de meest excentrieke wielercoach aller tijden. Hij was lang en slank en zoals gebruikelijk in die tijd, fraai besnord. In zijn lange donkere mantel en met zijn bolhoed zag hij er vervaarlijk uit. Volgens de een was hij een moderne trainer en een begenadigd druïde, volgens de ander juist een sluwe manager en een gewetenloze gifmenger.

Choppy kwam 13 november 1845 in Noord-Engeland ter wereld als James. Zijn vader was katoenwever, en blijkbaar nogal onrustig, want hij had de bijnaam Choppy, wat ‘woelig’ betekent. Die bijnaam ging automatisch over op de eerstgeborene zoon, in dit geval James. Vader ging voortaan als Owed Choppy door het leven.

Choppy wist zich aan de vergetelheid te ontworstelen door aan atletiek te gaan doen. Ruim dertig jaar lang heeft hij in Groot-Brittannië wedstrijden gelopen. Toen er rond zijn trainingspiste in Manchester een wielerbaan werd gebouwd, besloot hij echter om zijn topsportervaring door te geven aan jonge wielertalenten.

Lange jas met heel veel zakken

In zijn lange overjas zaten talloze binnenzakken die waren gevuld met allerlei middeltjes. Ook in zijn onafscheidelijke tas zaten ontelbare glazen flesjes, gevuld met voor de buitenwereld ondefinieerbare substanties.

Dat Choppy verstand had van het brouwen van opwekkende drankjes is niet vreemd. In de periode dat hij zelf nog atleet was kwam hij regelmatig in aanraking met trainers die veel wisten van de werking van geneeskrachtige kruiden. Die trainers hadden hun wijsheid op hun beurt opgedaan bij het lokale kruidenvrouwtje of de dorpswonderdokter.

Choppy schepte maar al te graag over zichzelf op. Zo riep hij regelmatig tegen iedereen die het maar wilde horen: ‘Ik coach slechts vier wielrenners, drie daarvan zijn inmiddels wereldkampioen.’ Hij had het in dit geval over de broers Arthur en Tom Linton en Jimmy Michael, alle drie afkomstig uit Wales, en de Française Amlie le Gall, alias ‘Lisette Morton’.

Soms gebeurde er vreemde dingen met de wielrenners van Choppy. Zo verkeerde Arthur Linton in het voorjaar van 1896 in een bloedvorm. In april had hij bijna Parijs-Roubaix gewonnen, maar helaas voor hem gooide een overstekende hond roet in het eten. Deze wedstrijd van 260 kilometer gebruikte Linton als voorbereiding op Bordeaux-Parijs, een race van 600 kilometer.

Tijdens deze monsterrit verplaatste Choppy zich tussen de controlepunten per trein. Zijn pupil Linton reed aanvankelijk zeer goed, maar hij stortte na 450 kilometer compleet in. Tot ieders verbazing leefde hij echter in het zicht van de finish weer helemaal op. Hij werd zelfs ex aequo winnaar, samen met de Fransman Gaston Riviérre.

Hoe viel de opmerkelijke opleving van Linton te verklaren? Sommigen beweerden dat zij Choppy in een halfduistere treincoupé een brouwsel hadden zien fabriceren dat hij over verschillende flesjes verdeelde en in Orléans aan Arthur Linton overhandigde.

Wat is waar?

Wat hier van waar is valt nu niet meer te achterhalen. Feit is wel dat enkele weken na die overwinning Arthur Linton op 24-jarige leeftijd overleed. Dikwijls is er een verband gelegd tussen die vroege dood en de mysterieuze brouwsels die hij van Choppy kreeg. Linton wordt dan ook de eerste dopingdode in de wielergeschiedenis genoemd. Dat valt echter te betwijfelen. De officiële doodsoorzaak was namelijk tyfus, in combinatie met oververmoeidheid.

Enkele weken voor de dood van Linton was er ook met Jimmy Michael iets merkwaardigs gebeurd. Tijdens een baanwedstrijd begon hij plots over de piste te zigzaggen. Hij viel van zijn fiets en was compleet de weg kwijt. Volgens waarnemers was Choppy verantwoordelijk voor deze schertsvertoning. Choppy zou Michael vlak voor de race nog een flacon hebben overhandigd.

Choppy zou Michael per ongeluk hebben vergiftigd met een onevenwichtige verhouding van heroïne en strychnine. Dit laatste middel bevordert de samentrekking van de spieren en wordt tegenwoordig vooral gebruikt als rattenvergif.

Joris van den Bergh

Door de mysterieuze verhalen die zo rond Choppy ontstonden werd de wonderdokter er niet populairder op. Joris van den Bergh, de nestor van de Nederlandse sportjournalistiek en auteur van het beroemde wielerboek Te midden der kampioenen, was zelfs absoluut niet te spreken over hem. Zo’n vijftig jaar na de dood van Choppy, in een algemeen betoog tegen soigneurs, trok Van den Bergh flink van leer.

In Het Nieuws van den Dag uit oktober 1942 staat dan: ‘Mèt den ex-jockey Jimmy Michael, die wielrenner was geworden en niet geheel ten onrechte het kleine wereldwonder werd genoemd, was een gladjanus meegekomen, ‘n doodgewoon stuk charlatan, die echter de kunst verstond de goe-gemeente voor te goochelen, dat hij een hoogleeraar in de wielerkunde en derzelver geheimenissen was. Choppy Warburton, zoo heette deze boerenbedrieger, was een zeer lange slanke vent, die een jas droeg zooals wij inboorlingen van het achterlijke Europa nog nooit hadden gezien.’

De internationale wielerwereld kreeg in de tweede helft van de jaren negentig van de vorige eeuw genoeg van de malle fratsen van Choppy. Hij raakte langzaam maar zeker aan lager wal. In december 1897 logeerde hij bij kennissen in Londen. Op 17 december 1897 werd Choppy, die naakt en levenloos naast zijn bed lag, door een van die kennissen gevonden. Choppy werd slechts 52 jaar oud. Hij overleed aan de gevolgen van een hartkwaal.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je je waardering laten blijken met een kleine financiële bijdrage.

 
Mijn gekozen waardering € -

Micha Peters
Bedenker en beheerder van Sportgeschiedenis.nl. Journalist en (sport)historicus.