Piet van Est heeft Dwars door Vlaanderen eigenlijk tweemaal gewonnen

Ruim zestig jaar geleden won Piet van Est als eerste Nederlander Dwars door Vlaanderen. Dat had het broertje van wielerlegende Wim van Est al eerder gedaan, maar achteraf werd hem de zege door de jury ontnomen. Het was een verwarrende race, waarbij de regels tijdens de koers werden gewijzigd.

De klassieker, die tot 1999 Dwars door België heette, is tegenwoordige een eendaagse wedstrijd. Dat was wel eens anders. In de jaren dat Piet van Est om de overwinning streed was het een tweedaagse koers. Toen hij in 1962 voor het eerst leek te winnen ging de eerste etappe van Waregem naar Ciney, de dag erna reed het peloton weer terug: van Ciney naar Waregem. In 1964 was Genk het eerste eindpunt en het latere startpunt. Om het dat jaar spannend te houden reden op de tweede dag de 25 best geklasseerde tot slot nog een criterium over 30 kilometer.

Negen jaar later leek het of Van Est meer geluk had. In het Algemeen Dagblad staat dan: ‘De Nederlandse wielrenner Piet van Est heeft de tweedaagse wielerwedstrijd Dwars door België gewonnen. In beide etappes won hij vijftien seconden op de Belg Martin Vangeneugden die in de eindrangschikking tweede werd.’ Blijdschap alom.

Wie is de winnaar?

Of toch niet? De Volkskrant wist toen al meer: ‘Toch zal er nog lang over worden nagekaart: het staat namelijk niet vast wie de koers in werkelijkheid heeft gewonnen! Martin van Geneugten of zijn Nederlandse ploegmaat Piet van Est?’ De krant meldt dat de Belg de eerste etappe heeft gewonnen en de Nederlander de tweede. ‘Maar wie echter eindoverwinnaar is zal het sportcomité van de Belgische Wielerbond moeten uitmaken.’

Wat was er nu aan de hand? Voor de wedstrijd begon was het zo dat na iedere rit, aan iedere plek in het eindklassement een aantal punten was gekoppeld. De renner die na twee ritten het minste (vraag niet waarom) aantal punten had, zou winnaar van de koers zijn. Na twee races was dat uiteindelijk Vangeneugden.

Maar na de eerste wedstrijd, leek het de jury wel een goed idee om de regels te veranderen: Niet de behaalde punten in de etappeklasseringen zouden bepalend zijn voor de eindstand, maar de bij elkaar opgetelde tijden na twee ritten. En dat was nu dus Van Est. Het was een spontane aanpassing van de regels, die de jury even vergeten was om door te geven aan de renners.

Berisping

‘Tégen deze beslissing heeft Vangeneugden een klacht ingediend; hij beweert dat de wedstrijdleiders hun bevoegdheid te buiten gingen,’ aldus de De Volkskrant. Weken later werd Vangeneugden door de Belgische wielerbond in het gelijk gesteld.

De jury kreeg een berisping vanwege het tussentijds wijzigen van het reglement en Vangeneugden werd tot winnaar uitgeroepen. Piet Rentmeester werd tweede en Piet van Est slechts derde. Twee jaar later nam Van Est revanche. De jury veranderde de regels nu niet tussentijds en Van Est won met overmacht.

De Volkskrant schreef vol trots: ‘Ploegleider Kees Pellenaars heeft gisteren met zijn nieuwe Televizierploeg zijn eerste en thans erg belangrijke internationale zege behaald. De uitstekend rijdende Piet van Est won namelijk de traditionele Dwars door België na een fel duel met de Belg Etienne Vercauteren.’

Broers

Het is een van de meest aansprekende overwinningen van Piet van Est. Hij zou nooit uit de schaduw van zijn beroemde broer Wim treden, die onder meer de Ronde van Vlaanderen won en als eerste Nederlander de gele trui droeg in de Tour de France.

Piet was daarentegen wel veel succesvoller dan zijn andere broer Nico, die eigenlijk geen enkele aansprekende zege op zijn naam wist te schrijven.