Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel hadden nog één gezamenlijke droom

Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel hadden in 1956 hun olympische debuut. Ze hadden als wens om zeventig jaar later terug te keren naar Cortina d’Ampezzo om nog één keer op de tribune plaats te nemen.

Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel, foto’s uit het publieke domein via het Nationaal Archief

Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel wisten niet dat ze waren ingeschreven voor de Olympische Winterspelen van 1956 in Cortina d’Ampezzo. Dat gebeurde twaalf uur voor het sluiten van de deadline, maar het Nederlands Olympisch Comité en de KNSB vonden het niet nodig om dat ook tegen het duo zelf te vertellen.

Ik wens zowel Joan Haanappel als Sjoukje Dijkstra veel succes hier in Cortina

Dolgelukkig

De kunstrijdsters hoorden het voor de eerste keer toen een medewerker van United Press hun aansprak. “Niemand nam zich tot dusverre de moeite het ons officieel mee te delen”, zei Dijkstra, “maar wij zijn natuurlijk dolgelukkig, dat wij naar Cortina mogen gaan.”

Haanappel gaf toe dat zij al wel een vermoeden hadden, omdat er opeens olympische schaatskostuums bij hun werden afgeleverd. “Maar wij twijfelden nog aan ons geluk tot u ons kwam inlichten. Tenslotte had dat opsturen van het costuum een vergissing kunnen zijn.”

Zo maakten Dijkstra en Haanappel precies zeventig jaar geleden hun olympische debuut in dezelfde plaats als waar nu opnieuw de Winterspelen worden gehouden. Voor het grote publiek waren zij nog onbekend, maar in een tv-interview met Siebe van der Zee maakte ons land kennis met de zeer jonge vrouwen in een voor Nederland grotendeels onbekende sport als het kunstschaatsen.

Het was een historisch moment, want voor de eerste keer toonde de Nederlandse tv een interview met twee actieve sporters. Dat medium was nog zeer klein met slechts tien uitzenduren per week. Het aantal televisietoestellen steeg dat jaar van 35.000 naar 80.000.

Jongens

“Goedenavond dames en heren,” opende Van der Zee het gesprek met de twee sportvrouwen, die hij consequent aansprak als jongens. “Hier is Cortina d’Ampezzo en het zal u wellicht bekend zijn dat behalve de Nederlandse schaatsrijders ook twee jeugdige kunstrijdsters deel uitmaken van de Nederlandse equipe.”

Links in beeld zat Haanappel en rechts Dijkstra. “Vertel eens,” was de eerste vraag. “Jullie zijn nu al een weekje hier in Cortina. Hoe vinden jullie het hier in deze olympische sfeer?” Ze vonden het leuk, zo antwoordden ze.

Ze hadden alleen geen tijd gehad om iets anders te doen dan trainen. Dijkstra: “Van 7 uur tot 9 uur ’s morgens figuren en dan ’s middags om 3 uur tot 4 uur vrij rijden.” Dat betekende dat ze om 6 uur moesten opstaan en ’s avonds om half 9 alweer naar bed gingen.

Het gesprek kabbelde nog wat verder, waarbij het in onze ogen opvalt dat de verslaggever redelijk slecht op de hoogte was van het kunstrijden. Hoe dan ook: “Ik wens zowel Joan Haanappel als Sjoukje Dijkstra veel succes hier in Cortina.”

Screenshot van de uitzending van 1956

Droom

Precies zeventig jaar later was in het Olympisch Stadion een bijeenkomst van Stichting De Sportwereld en de Sociëteit Olympisch Stadion over deze twee sportvrouwen, die in 2024 kort na elkaar zijn overleden. Het werd een eerbetoon voor het duo, dat een enorme invloed heeft gehad op de sport.

Deze Winterspelen zijn de eerste na hun dood. Presentator Marnix Koolhaas, die Dijkstra en Haanappel goed heeft gekend, zei in een slotwoord dat de vrouwen aan het eind van hun leven nog één droom hadden.

“Zij hadden als grote wens om zeventig jaar na hun eigen olympische debuut weer in Cortina te zijn. Ze wilden daar weer samen op de tribune zitten om de nieuwe olympische kampioen te zien rijden en toe te juichen. Helaas heeft dat net niet meer zo mogen zijn.”