Worstelaar Bert Kops overleden, in Israël een Man van Eer

Bert Kops sr. is op 88-jarige leeftijd overleden. Na de aanslag op de Olympische Spelen van 1972 weigerde hij om nog in actie te komen.

Bert Kops in 1972. Foto Rob Josselet via het Waterlands Archief

Door Micha Peters en Jurryt van de Vooren

In mei 1985 opende Bert Kops aan de Weesperzijde in Amsterdam zijn eigen sportschool. Hele generaties vechters vonden daar hun onderkomen, zoals Pedro van Raamsdonk, Alex Blanchard en natuurlijk Bert Kops jr.

Iemand met wie je traint, is je vriend

Vrienden

Dertien jaar eerder was Kops sr. in München gereed voor zijn debuut als worstelaar op de Olympische Spelen. Het was tevergeefs, want de dag voor zijn eerste wedstrijd was Mark Slavin één van de slachtoffers van de Palestijnse gijzeling van de Israëlische ploeg, negentien jaar oud.

Slavin was één van de trainingsmaatjes van Kops, zodat de Amsterdammer het niet meer kon opbrengen om te doen alsof er niets aan de hand was. Zonder enige aarzeling ging hij naar huis.

“Ik heb veertien dagen lang bijna dagelijks met de Israëlisch worstelaars getraind,” zei Kops na het gijzelingsdrama. “We waren hele goede vrienden geworden. Vooral met Mark Slavin had ik veel contact. Nu hij dood is, kan ik minder dan een dag na die verschrikkelijke gebeurtenissen niet zo maar de mat op stappen. Het NOC heeft begrip voor mijn standpunt.”

Daarom vinden we Kops niet terug in de olympische statistieken, ook al was hij er wél. Ook de atleten Jos Hermens en Wilma van Gool, de hockeyers Flip van Lidt de Jeude en Paul Litjens en bokscoach Rienus Krűger verlieten de Spelen voortijdig.

Levensvisie

Begin deze eeuw sprak Kops met Sportgeschiedenis. Hij legde opnieuw uit waarom hij was vertrokken, ondanks zijn jarenlange voorbereidingen “Iemand met wie je traint, is je vriend. Ik was toen 35 jaar oud en had vrouw en kinderen. Iemand die twintig is, zou gaan voor goud, maar ik niet meer. Tenslotte had het mij ook kunnen overkomen.”

In de Volkskrant legde hij in 2009 uit dat hij ook werd herinnerd aan zijn jeugd. “Ik had het als jochie van zes, zeven jaar al in de Tweede Wereldoorlog meegemaakt. Ik stoeide vaak met een vriendje uit de buurt, het worstelen zat er toen al in. Ik weet nog dat we een wedstrijdje deden, hij was zo sterk dat ik niet van hem kon winnen. De volgende dag werd Eli bij een razzia weggehaald door de nazi’s. Hij is nooit meer teruggekomen.”

Kops snapte niet waarom het zo mis was gegaan in München. “Maar dat komt ook omdat wij als Nederlanders zo iets niet gewend zijn.” Het veranderde wel zijn visie op het leven in het algemeen en sport in het bijzonder. Meteen na deze Spelen stopte hij met de wedstrijdsport, alhoewel hij dat wegens zijn leeftijd toch al wilde doen.

Bert Kops in zijn olympische outfit van 1972. Foto Rob Josselet via het Waterlands Archief

Steun van de sporters

De meeste sporters waren juist tevreden over de doorgang van de Spelen, blijkt uit het archief van NOC*NSF, dat is ondergebracht in Den Haag. ‘U hebt duidelijk en overtuigd uw standpunt naar voren gebracht’, schreef een sporter. ‘Er werd in de eerste plaats aan atleten gedacht en dat is toch wel belangrijk.’

In die brieven namen sommige sporters afstand van Kops. ‘Ik vond het jammer dat B. Kops het niet meer kon opbrengen, ik mocht hem niet beïnvloeden, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat hier in alles de zwakte van onze topsporter in het geding kwam.’

In Israël werd daar heel anders over gedacht, want daar is hij uitgeroepen tot een Man van Eer vanwege zijn optreden in 1972. Het was een grote eer voor Kops, zei hij, al relativeerde hij zijn actie. “Ik vertrok niet, omdat het Israëliërs waren. Als het Syriërs waren geweest, had ik het ook gedaan.”