ElfverhalentochtNieuwSchaatsen

Schaatsen in het Olympisch Stadion

In het Olympisch Stadion ligt tijdens de Olympische Winterspelen de Coolste Baan van Nederland. De eerste keer dat daar werd geschaatst was al in 1929. Deel zeven van de Elfverhalentocht.

De winter van 1929 was koud genoeg voor een ijsbaan in het Olympisch Stadion, ruim een jaar nadat dit in gebruik was genomen. De atletiekbaan werd daarvoor onder water gezet. De snelste schaatsers moesten er dan wel aan denken dat de bochten van een atletiekbaan scherper zijn dan van een gewone ijsbaan, om te voorkomen dat ze tegen de tribunes knalden.

Schaatsen om een voetbalwedstrijd

Op 22 december 1929 kregen de schaatsers voor de eerste keer toegang tot deze baan, die was aangelegd rond het voetbalveld. Op hetzelfde moment werd daar een officiële wedstrijd gespeeld tussen Blauw Wit en Feyenoord! ‘Af en toe belandde er ’n voetballer op zijn klosjes op de ijsbaan,’ schreef De Revue der Sporten, ‘waar hij elegant overheen gleed, en de Blauw Wit-scheidsrechter maakte tot groot amusement van het publiek zelfs ’n tuimeling toen hij plots op het ijs terecht kwam.’

Na negentig minuten verlieten de voetballers het veld, voorzichtig krabbelend over het ijs. Van deze merkwaardige combinatie van schaatsen en voetballen is bovenstaande foto bewaard gebleven bij het Stadsarchief.

 

Internationaal schaatsen

In 1933 werden er zelfs voorbereidingen getroffen voor een internationale schaatswedstrijd in het Olympisch Stadion, ‘zooals men in Nederland nog nooit tevoren heeft aanschouwd.’ Op 4 en 5 februari was een vierkamp gepland met wedstrijden over 500, 1500, 3000 en 5000 meter. ‘Overal heerschte groote bedrijvigheid,’ stond in verschillende kranten. ‘Schoonmaaksters waren druk doende met haar arbeid en het personeel hield zich voortdurend bezig met het verplaatsen der sproeiers.’

De vierkamp werd echter afgelast, ‘niet alleen in verband met de dooi, doch ook omdat het technisch onmogelijk is, de ijsbaan in het Stadion aan de internationale bepalingen te laten voldoen.’ Het was vooral het probleem van de bochten, die op een atletiekbaan met een ijslaagje te scherp zijn.

DE TOPSTUKKEN VAN DE AMSTERDAMSE SPORTGESCHIEDENIS
KIJK HIER BIJ HET STADSARCHIEF

Tweede Wereldoorlog

Tot in de Tweede Wereldoorlog veranderde de atletiekbaan in het Olympisch Stadion in een ijsbaan als de winters zich daarvoor leenden. Op 2 februari 1941 bijvoorbeeld organiseerde weekblad Sport een schaatstoernooi voor Amsterdamse voetbalclubs. Alle belangrijke voetbalclubs schreven zich in, want vanwege de strenge vorst konden die toch niet spelen.

Het werd een spannende wedstrijd, schreef De Telegraaf. ‘Voortdurend werd Schellingwoude, dat zich aan den kop had genesteld, bedreigd — niet in het minst door zijn grooten broeder van het voetbalveld Ajax — doch ten slotte slaagde het er toch wel in met minieme voorsprong, namelijk 0.3 seconde, op het fel-omstreden Amsterdamsche clubkampioenschap, waarvoor een fraaie wisselbeker van “Sport” de belooning was, beslag te leggen.’

Het zal één van de weinige keren zijn geweest dat Ajax verloor van de voetballers van Schellingwoude, al was het op ijs.

De ijsbaan van 1940

Coolste Baan van Nederland

In 2014 keerde de ijsbaan terug naar het Olympisch Stadion, maar dan als De Coolste Baan van Nederland. Het was geen bevroren atletiekbaan meer, maar een complete installatie daarbovenop.

Ook in de winter van 2018 ligt deze baan in het stadion met het WK allround als hoogtepunt van die Amsterdamse schaatswinter. De bochten zijn ruim genoeg, dus de schaatsers kunnen zo hard rijden als ze wilden.

De Elfverhalentocht door de Amsterdamse schaatsgeschiedenis is een initiatief van het Stadsarchief Amsterdam en Sportgeschiedenis.

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.