Het Rotterdamse zaalhandbal begon in 1952 bij Ahoy

Rotterdam en Den Bosch zijn de Nederlandse locaties voor het WK handbal vrouwen. Ahoy heeft een historische band met deze sport.

Handbal in de Ahoy’-hal, foto via het Stadsarchief Rotterdam

Het Nederlandse handbal begon een eeuw geleden als buitensport op een voetbalveld met twee keer elf spelers. Het zaalhandbal was aanvankelijk vooral populair in Scandinavië, omdat daar vanwege het klimaat de beschikking was over geschikte accommodaties.

Dit is de kans waar de zaalsporters zo lang op hebben gewacht

Propagandadag

De oudste meldingen van zaalhandbal in Nederland zijn van de jaren dertig, maar dat was nog zeer sporadisch. In die tijd waren er namelijk bijna geen geschikte overdekte ruimtes om die sport te beoefenen.

Na de bevrijding werden de eerste wedstrijden gespeeld in tentoonstellingshallen, zoals de Houtrusthallen in Den Haag en de RAI in Amsterdam. Op 10 januari 1952 kwam de eerste aankondiging in Rotterdam voor, zoals Het Vrije Volk schreef, een breed-opgezette propagandadag voor het zaalhandbal. ‘Die propaganda-dag is dan het begin.’

Er werd gespeeld in de oude Ahoy’-hal (toen nog inderdaad met een apostrof) op het Land van Hoboken, die in 1950 in gebruik was genomen. Deze ruimte was ook geschikt voor binnensporten, waar 75 jaar geleden een schrikbarend tekort aan was.

Volgens secretaris Van der Heijden van de Rotterdamse afdeling van het Nederlandse Handbalverbond was de Ahoy’-hal een goede plek, zo had hij met eigen ogen gezien. In het midden konden drie velden voor zaalhandbal worden aangelegd, samen met enkele basketbalvelden en ruimte voor de tafeltennissers. Van der Heijden werd op zijn woord geloofd, want in het dagelijks leven werkte hij voor de afdeling Statistiek van het hoofdbureau van politie.

Met een propagandadag op 20 januari 1952 moest het allemaal beginnen. Zo werd er reclame gemaakt voor het zaalhandbal, dat in Rotterdam onbekend was. Tegelijkertijd was het een pleidooi voor een centrum voor zaalsporten in Rotterdam.

Er werd ook aan volleybal gedaan in de Ahoy’-hal. Foto via het Stadsarchief Rotterdam

Kilometer kalklijn

‘Dit is de kans waar de zaalsporters zo lang op hebben gewacht,’ oordeelde Het Vrije Volk op 10 januari 1952. ‘Laten de heren van de Ahoy’ er ook een steentje toe bijdragen om een eventueel initiatief van de verenigde-zaalsporters een redelijke kans van slagen te geven. Dan kan die Ahoy’-hal stellig een groot centrum voor de zaalsport worden.’

Met 850 spelers van 78 verschillende ploegen uit Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Gouda, Schiedam en Delft was het een monstertoernooi. De velden waren 25 bij 40 meter groot, groter dan we nu gewend zijn.

Het was een gigantische organisatie, zag de verslaggever van het Rotterdamsch Parool, waarvoor een groot aantal jonge handballers zich als vrijwilliger had gemeld. ‘Die knapen moeten over een afstand van 1 km kalklijnen trekken. Dat is niet zo bar erg, maar zij moeten er zorg voor dragen dat Zondagavond wanneer alles weer tot het verleden behoort er niets meer van die lijnen is te zien. Ze moeten dus ook boenen.’

Verder moesten ze 4500 stoelen plaatsen én aan het einde van de dag weer verwijderen. ‘De jongens en meisjes die zich voor dit karwei beschikbaar hebben gesteld zouden veel verlichting vinden in het zware werk wanneer zij de zekerheid hadden dat de stoelen stuk voor stuk gedurende de gehele dag een toeschouwer droegen.’

De zaal zat vol met spelers en toeschouwers, schreef het Rotterdamsch Parool. ‘Wanneer ook voor de handballers het spreekwoord geldt: de eerste klap is een daalder waard, dan gaat die tak van sport in Rotterdam geen slechte tijd tegemoet. De stunt, een monster-tournooi in de Ahoy’-hal, is zeker geslaagd te noemen. Het aantal toeschouwers was voor een kennismaking beslist bevredigend.’

In de jaren daarna was er elk jaar opnieuw een zaalhandbaltoernooi in de oude hal. Ook andere sporten werden daar beoefend, zoals volleybal, boksen en paardensport. De discussie over de bouw van nieuwe onderkomens voor de zaalsport ging dan weer heel wat minder soepel – zowel in Rotterdam als in de rest van het land.