Nederland maakte tijdens de Olympische Spelen van 1928 kennis met het internationale handbal
Handbal was in 1928 genomineerd als olympische demonstratiesport, maar dat ging niet door. Stiekem is dat toch gebeurd tijdens een demonstratie van de Duitse turners.
Demonstratie van de Duitse turners op de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Foto via NOC*NSF / Collectie Gelderland
Nederland is één van de organisatoren van het WK handbal vrouwen. Het is inmiddels geen demonstratiesport meer.
Dat spel mocht ons buitengewoon bekoren
Korfbal zonder korf
Op de Olympische Spelen van 1928 mochten twee demonstratiesporten worden toegelaten: één uit het gastland zelf en één uit het buitenland. Omdat polderend Nederland er niet uitkwam bij de eigen sport werd zowel korfbal als kaatsen toegelaten – één sport teveel.
Bij de buitenlandse sporten waren vier verzoeken ingediend: basketbal, lacrosse, handbal en pelote basque, een balspel dat lijkt op kaatsen. Om het makkelijk te maken werden er ook nog twee verschillende varianten van handbal voorgesteld: het Duitse veldhandbal en de Ierse variant. Dat kon in 1927 nog, omdat er geen overeenstemming was over de internationale spelregels. De meest gangbare waren die uit Duitsland.
Omdat die sport in 1928 nieuw was in ons land legde Het Volk de regels uit: ‘Handbal wordt door 2 x 11 deelnemers gespeeld op een terrein gelijk aan een voetbalveld, terwijl het spel eenigszins doet denken aan korfbal behalve, dat men in plaats van een gewoon doel als bij voetballen heeft.’
Vier sporten stond zo kandidaat als demonstatiesport. ‘Na veel beraadslagingen en afwegingen’, meldde het officiële rapport van Amsterdam 1928, ‘viel de keuze op lacrosse, dat was voorgesteld door het Canadese Olympische Comité.’ Hiervoor werden teams uit Canada, de VS en Groot-Brittannië uitgenodigd.
Zooveel spanning
Een half jaar vóór de Spelen werd het idee geopperd om een handbalwedstrijd tussen Duitsland en Oostenrijk te spelen op een terrein net naast het Olympisch Stadion – als officieus onderdeel van het programma. Daarvan zijn verder geen meldingen meer te vinden.
Deze sport werd toch naar de Olympische Spelen gesmokkeld door de Duitse turnploeg tijdens een demonstratievoorstelling. Als onderdeel toonden deze sporters het handbalspel, ‘dat in Duitschland zeer populair is’.
De verslaggever van De Sport-Illustratie had met open mond gekeken. ‘Vooreerst was de bal niet grooter dan een flinken kaatsbal, waardoor het mogelijk is den bal met één hand te vangen. En dan mochten de spelers zich over ’t geheele veld bewegen. Dat spel mocht ons buitengewoon bekoren, door zijn vlugheid van verplaatsen. Doorloopend waren beide doelen in gevaar en dat was het juist wat zooveel spanning bracht.’
Het échte olympische debuut van handbal was in 1936 in Berlijn, als demonstratiesport. Sinds de Spelen van 1972 in München staat het op het programma, in dat jaar alleen voor mannen. Vier jaar later volgden de vrouwen.
