Voetbal

29 april 1906: Belgische voetballers spelen in rood tenue

De bijnaam van het Nederlands elftal is Oranje; van het Belgisch voetbalelftal De Rode Duivels. Sinds wanneer is Nederland oranje en België rood? En wie van deze twee was het eerst?

De Rode Duivels links, het Nederlands elftal rechts – op 26 april 1908

Het Belgische voetbalelftal heeft de bijnaam Rode Duivels. Een essentieel onderdeel daarvan is de kleur rood. Als het Belgisch team in een geel tenue zou spelen, zou het tenslotte wat onnozel overkomen om de internationals Rode Duivels te noemen. Het is net als het Nederlands elftal: dat zouden we ook geen Oranje noemen als de spelers in zwart en wit zouden spelen.

Als eerste moeten we daarom weten wanneer die rode shirts werden ingevoerd. Volgens Belgische bronnen gebeurde dat op 29 april 1906 in een wedstrijd tegen het Nederlands elftal. En dat schreef ook de Nederlandse krant Algemeen Handelsblad in zijn wedstrijdverslag: ‘De Belgen waren gekleed in rood shirt met donkere broek terwijl de Hollanders het bekende witte hemd met nationalen band droegen.’

‘Diables rouges’

De Belgen wonnen met 5-0. ‘Als een donderslag zal deze uitslag in Nederlandsche sportkringen ontvangen worden,’ meende De Telegraaf, ‘waardoor de nationale eer een lelijken schok heeft gekregen.’ De Belgen daarentegen voelden zich opperbest omdat ze een week eerder de Fransen ook al een sportief pak slaag hadden gegeven. In het tijdschrift La Vie Sportive schreef Pierre Walckiers zelfs over petit diables rouges, de kleine rode duivels – de eerste keer dat die bijnaam werd gebruikt.

Ook volgens een Nederlandse bron werd op 29 april 1906 voor het eerst gesproken over De Rode Duivels, maar dan met het verschil dat een Nederlander die bijnaam had verzonnen! Volgens dagblad De Waarheid op 6 mei 1947 was het Kees van Hasselt geweest die riep “Dat zijn geen voetballers meer, maar rode duivels!”

Van Hasselt was toentertijd de leider van het Nederlands elftal, te vergelijken met de bondscoach van nu. Als hij inderdaad zoiets zou hebben gezegd, had dat vanwege zijn grote gezag meteen in de kranten en sportbladen moeten staan. Het Sportblad van 3 mei 1906 bijvoorbeeld had een bijzonder uitgebreid verslag over de wedstrijddag, inclusief voorbeschouwing, de reis naar het stadion, de receptie na afloop en een interview met de scheidsrechter.

Driewerf hoezee

De Nederlandse voetballeider werd in dit verslag opgevoerd nadat zijn spelers waren weggevaagd door de Belgen, sprekend op de receptie na afloop. ‘Toen kwam van Hasselt aan het woord die begon met de opmerking dat het moeilijk is te lachen als je kiespijn hebt. Hij wilde niet verhelen dat de strijd van heden een geduchte tegenslag voor hem was, doch zeide hij, er bleef een goede troost over en dat is het bezoek der overwinnaars van heden op 13 Mei te Rotterdam, waar ze ongetwijfeld een warme ontvangt zullen kunnen rekenen. En dan, zeide van Hasselt verder, de heeren weten ik geef niet gauw iets op en volgend jaar hopen we elkaar allemaal weer hier te ontmoeten. Met een driewerf hoezee voor Belgen, waarmede alle Hollanders instemde, eindigde hij.’ Kortom: geen woord over Rode Duivels.

Interessant is nog wel het verslag van de returnwedstrijd twee weken later. Nederland stortte in het slotkwartier volkomen in, vooral vanwege de hitte, waarbij een voorsprong van 2-0 werd verspeeld. In de 76e minuut werd het 2-1. ‘Dat bezielt de Belgen met een ongekend vuur,’ aldus Het Sportblad. ‘Ze spelen als duivels.’

Duivels weliswaar, geen Rode Duivels. Het werd uiteindelijk 2-3.

Rood en oranje

Er is verder geen bewijs dat een Nederlander de bijnaam Rode Duivels heeft verzonnen, geen smoking gun. Het is ook niet aannemelijk, want pas in 1921 werd het in de Nederlandse pers de gewoonte om de Belgische voetballers zo te omschrijven.

Het Nederlands elftal speelde op 14 april 1907 voor de eerste keer in het oranje – bijna een jaar nadat de Belgen het rode shirt aantrokken. De bijnaam Rode Duivels is daarmee ouder dan Oranje.

Sterker: de Nederlanders waren het eerste slachtoffer van deze duivels, want zij verloren toen de Belgen dat rode shirt hadden aangetrokken. Maar dat gold andersom ook, want de Belgen verloren weer van Nederland op 14 april 1907.

Hoe dan ook: de Belgen waren eerder met hun bijnaam dan de Nederlanders.

Advertentie

Reserveer bij bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.