Bereid je voor op het slechtste WK voetbal ooit

De loting van het WK voetbal wordt het begin van een lange show. Cas Mudde heeft er geen zin in.

Bewerkte foto via het Nationaal Archief

Door Cas Mudde

De Don and Johnny Show is vrijdag in New York.

In schril contrast met het WK van 2022 in Qatar zijn de stemmen van #BoycottUSA2026 gedempt gebleven

Voetbalsprookjes

Na diverse optredens in het Witte Huis – en zelfs een tournee naar Egypte, Qatar en Saoedi-Arabië – zullen de Amerikaanse president Donald Trump en FIFA-voorzitter Gianni Infanito – door Trump consequent “Johnny” genoemd – de loting voor de groepsfase van het WK 2026 houden in het belegerde John F. Kennedy Center for the Performing Arts, waar naar verwachting “Johnny” zijn vriend de FIFA Vredesprijs zal overhandigen. Het zal een passend begin zijn van wat het slechtste WK ooit dreigt te worden op het gebied van voetbal, milieu en politiek.

De afgelopen maanden hebben fans de historische kwalificaties gevierd van voetbaldwergen zoals Kaapverdië en Haïti. Curaçao is het kleinste land ooit, dat zich heeft gekwalificeerd – technisch gezien niet eens een onafhankelijk land.

De reden voor deze voetbalsprookjes is dat de FIFA het aantal WK-deelnemers met vijftig procent heeft verhoogd, van 32 in 2022 naar 48. Maar zelfs met (veel) minder landen hebben wereldkampioenschappen altijd al te veel oninteressante groepswedstrijden gehad, wat leidde tot uitschieters met scores als 10-1 en 7-0. Op het WK van 2026 is bijna een kwart van de FIFA-leden vertegenwoordigd, waarmee de groepsfase nog saaier zal zijn dan normaal.

Milieu

Niet alleen de wedstrijd zelf wordt negatief beïnvloed, want voor het milieu wordt dit veruit het slechtste WK. FIFA en Infantino pochen graag over hun duurzaamheidsinitiatieven. Op de website van de organisatie staat: “FIFA neemt haar maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus en zet zich in voor duurzame ontwikkeling, met name met betrekking tot klimaatgerelateerde aspecten en mensenrechten.”

Het is allemaal gewoon FIFA-greenwashing, want op dit WK zijn er veertig wedstrijden méér – een toename van bijna twee derde ten opzichte van 2022 in Qatar! Die worden gespeeld op het grootste grondgebied ooit. In 2022 was de langste afstand tussen twee stadions 55 km – een minimumrecord. In 2026 is dat van 4500 km – een maximumrecord!

Volgens een berekening is de kleinste afstand voor teams (en fans) in de groepsfase precies 1868 kilometer. De langste afstand is in Groep J van is maar liefst 10.338 kilometer! Om het nog erger te maken, zijn de verschillende gaststeden niet of slecht verbonden met de trein, wat betekent dat iedereen overal naartoe moet vliegen.

Exorbitant

Dit wordt vrijwel zeker ook het duurste WK ooit, met miljoenen fans die het evenement niet kunnen bijwonen (inclusief lokale voetbalfans). Fans hebben geklaagd over het ticketsysteem – van de captcha error tot het right-to-buy en het dynamic pricing-systeem. En velen waren verontwaardigd over de exorbitante prijzen.

Toch pochte de FIFA met een nieuw record van meer dan een miljoen verkochte tickets. Het lijkt er echter op dat er veel zijn gekocht voor doorverkoop, waarbij één ticket voor een halve finale al bijna een miljoen dollar kostte. Het wordt door de FIFA gefaciliteerd.

Politiek

Tenslotte wordt dit het meest gepolitiseerde WK in de geschiedenis.

Voor de duidelijkheid: sport en politiek zijn altijd met elkaar verbonden, wat zeker geldt voor het populairste sportevenement ter wereld. Het WK is al eerder georganiseerd en gebruikt door een aantal zeer ongure figuren, waaronder de Argentijnse militaire junta in 1978, de Russische dictator Vladimir Poetin in 2018 en, meest recent, de autocratische koninklijke familie van Qatar in 2022. In deze gevallen werd het evenement gebruikt om het land te verkopen als modern en normaal, met de WK-locaties als moderne Potemkin-dorpen.

In scherp contrast hiermee lijkt Trump vastbesloten om van het WK van 2026, ondanks dat Canada en Mexico (mocht u dat vergeten zijn), een MAGA World Cup te maken. De president stelde zichzelf aan als hoofd van de taskforce voor het wereldkampioenschap en maakte duidelijk dat het op zijn voorwaarden zal plaatsvinden. Terwijl Infantino verkondigde dat “Amerika de wereld zal verwelkomen”, kwamen de kabinetsleden van Trump met waarschuwingen aan supporters om hun visum niet te overschrijden. Toen Haïtiaanse fans hun schokkende kwalificatie vierden, verklaarde de regering-Trump dat ze helemaal niet welkom zijn.

En zelfs de (buitenlandse) supporters die wél naar de VS mogen reizen, zijn niet veilig. Zo antwoordde Trump op de vraag of zij zich mogen aansluiten bij pro-Palestijnse protesten: “Ik vind dat mensen mogen protesteren. Je moet het op een redelijke manier doen, niet per se vriendelijk, maar wel redelijk. Anders komt [minister van justitie] Pam [Bondi] achter je aan en heb je een groot probleem.”

En, net als bij het WK voor clubs deze zomer in de VS, verwachten we dat de grenspolitie en ICE (niet-blanke) fans in en rond de WK-stadions zullen terroriseren.

Verplaatsen

Trump gaat het toernooi ook nog gebruiken voor binnenlandse politiek, wederom met enthousiaste steun van de FIFA. Tijdens een gezamenlijke persconferentie zei hij dat hij wedstrijden zou kunnen verplaatsen vanuit bepaalde gaststeden, uiteraard steden en staten met een Democratische leiding. In zijn gebruikelijke stijl zei de president: “De gouverneurs zullen zich moeten gedragen. De burgemeesters zullen zich moeten gedragen.”

Hij vroeg “Johnny” vervolgens of hij dit kon doen en, hoewel aanvankelijk enigszins beschaamd, papegaaide de FIFA-voorzitter enthousiast deze propaganda over onveilige steden na en gaf hem het recht om wedstrijden te verplaatsen.

#BoycottUSA2026

Ondanks dit alles, en in schril contrast met de aanloop naar het WK van 2022 in Qatar, dat werd gedomineerd door oproepen voor #BoycottQatar, zijn de stemmen van #BoycottUSA2026 tot nu toe gedempt gebleven. Misschien is het tijd om eens serieus te beginnen dit gesprek.

Cas Mudde onderzoekt extreemrechtse politiek en populisme in Europa en Noord-Amerika. Hij publiceert ook over de politieke geschiedenis van het voetbal.