Home > Balsporten > Voetbal > De eerste voetbalwedstrijd op Vlieland was in 1929
Voetbal

De eerste voetbalwedstrijd op Vlieland was in 1929

Bewoners van eilanden hebben het niet makkelijk als ze willen spelen in een voetbalcompetitie. In Vlieland doen ze dat daarom pas sinds dit weekend, bijna negentig jaar nadat daar voor de eerste keer een voetbalwedstrijd werd gespeeld.

Vlieland was de enige gemeente in Nederland zónder voetbalclub of voetbalaccommodatie, lieten we vorige jaar zien in de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Maar ook daar is nu de eerste competitiewedstrijd gespeeld, zo schreef De Volkskrant.

De eerste voetballers op dit eiland bestond uit een team van marinematrozen die daar waren ondergebracht tijdens de Eerste Wereldoorlog. Op 23 januari maakten zij de overstreek naar het vasteland voor een wedstrijd tegen een gelegenheidsteam van Frisia uit Leeuwarden. Voor zover bekend is dat de eerste voetbalwedstrijd geweest, waarbij mensen van Vlieland waren betrokken.

De aankondiging stond een dag eerder in Het Nieuwsblad van het Noorden als een friendly match. Ondanks slecht weer ging deze pot gewoon door, met een verslag in De Leeuwarder Courant.

Na een paar maanden in een te slechten toestand voor voetbal le hebben verkeerd, was toch gisteren de Wilhelminabaan geschikt voor den wedstrijd „Frisia”—Marinematrozen (det. Vlieland).

Beide partijen bleken voor rust vrijwel tegen elkaar opgewassen.

Bij de „Frisia”-combinatie, dit uit verschillende spelers van hare elftallen bestond, was vooral de stevige achterhoede een struikelblok voor de militairen. Toch wist „Frisia” het voor rust niet tot doelpunten te brengen, doordat de doelverdediger der matrozen steeds handig wist te redden. Een toegestane strafschop werd door “Frisia” in deze periode opzettelijk niet benut.

De middenvoor der matrozen wist nogal eens opluchting te brengen, maar de beide „Frisia”-achterspelers zonden telkens onverbiddelijk het leder terug. Na rust gaf het meer geroutineerde spel der Frisianen den doorslag en wisten zij met korte tusschenpoozen vijfmaal te doelpunten, zonder dat het den matrozen gelukte het net der tegenpartij te vinden.’

Groningen

De wedstrijd was blijkbaar goed bevallen, want op 13 februari 1916 gingen de matrozen naar Groningen om uit te komen tegen een elftal van Britse geïnterneerden. ‘Op ‘t Forwardveld speelde een elftal van onze matrozen, die op Vlieland zijn gestationneerd, tegen ‘n elftal der Engelsche geïnterneerde Jantjes,’ meldde het wedstrijdverslag van Het Nieuwsblad van het Noorden.

‘De Engelschen hadden een elftal samengesteld veel te sterk voor de Hollandsche ploeg, zoodat er aan den wedstrijd niet veel aardigheid was. Het was een spel van kat en muis. De interneeringscommandant, luit.-kolonel Termaat, deed den aftrap, waarna de Engelschen het spel onmiddellijk in handen namen om reeds bij de rust met 6-0 te leiden. Na de rust was het spel eenigszins meer verdeeld, maar over ‘t algemeen brachten onze mannetjes toch weinig in. De eer werd tenslotte gered door tegen te scoren, terwijl de Engelschen, ook nog weer eenmaal liet vijandelijk heiligdom doorboorden, aldus winnende met de veelzeggende cijfers 7—1.’

De eerste wedstrijd op Vlieland zelf

Het marineteam heeft geen wedstrijd op Vlieland zelf gespeeld, in ieder geval niet dat het bekend is. Niet zo gek ook, want burgers kregen geen toestemming om op militair terrein te komen en tijdens de Eerste Wereldoorlog al helemaal niet.

De eerste wedstrijd op Vlieland zelf lieten daarom nog wel even op zich wachten, tot in de zomer van 1929. De Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courantschreef op 22 augustus dat jaar: ‘Vorige week hadden op het eiland Vlieland eenige voetbalwedstrijden plaats, waarvan ook één was aangekondigd als internationaal Holland— Duitschland. Het waren de grootste jongens uit het Duitsche koloniehuis tegen de jongens van het Ned. Herv. Weeshuis uit Zwolle. Bij de Hollandsche jongens viel uitstekend samenspel op te merken, hetgeen bij de Duitschers ontbrak. Deze kwamen daardoor sterk in de minderheid. Met 9—0 behaalden de Zwollenaren de overwinning. De wedstrijd werd geleid door den heer Roest van Limburg, die uitstekend voldeed.’

Urk

Toch was Vlieland daarmee nog drie jaar eerder dan Urk, toen ook nog een eiland. De eerste wedstrijd daar in de zomer van 1932 haalde zelfs de nationale pers. ‘Voor het eerst sedert de komst der Batavieren in ons land is op Urk een voetbalwedstrijd gehouden,’ aldus De Telegraaf. ‘Eenige maanden geleden is namelijk op het eiland een voetbalclub opgericht, welke thuis gespeeld heeft tegen een IJmuider elftal, voor het grootste gedeelte bestaande uit oud-Urkers.’

In het Haarlemsch Dagblad werd er zelfs een heel gedicht aan gewijd:

Zelfs in het verst en donkerste hoekje
Komt per slot het licht nog wel,
Urk had de eersten voetbalwedstrijd,
Urk staat niet meer buitenspel…

Urk wist niets van reuzenkanjers,
Schuivers, taters of een kei,
Doffers, hakspatoeters, pillen.
Kortom, Urk was lang niet bij;
Keepers, backs en middenspelers,
Spillen, vleugels enzoovoort.
Waren voor den Urker slechts een
Buitenurksche menschensoort.
Kornerkikken en pinalties,
Hens en senters en ofseit,
Out, friekikken, lense spelers,
Scheidsrechterspartijdigheid,
Waren Urksche onbekenden,
Men was zelfs niet in den waan,
Dat geen eene club in Holland
Onze Urkers kon verslaan.
Maar die donkere periode
Heeft het eiland nu gehad,
Urk schrijft verder zijn historie
Op een nieuw, moderner blad.
Voortaan staat nu ook de Urker
Binnen of wel langs de lijn,
Weet hij, dat een bal geen stormbal
Net geen vischnet hoeft te zijn.
Spoedig zal ook hij ervaren,
Waar t per slot op aard om gaat
En waarom de Zondagmiddag
In den winter ook bestaat.
Urk krijgt ook zijn Van der Meulens
En zijn Lagendaals in spé
Straks doet nog een Urkerbroekje
Tegen ‘t Belgisch elftal mee ..

Urk heeft zich op eigen bodem
Aan het voetballen gelaafd,
En we mogen constateeren:
Urk is eindelijk beschaafd.

In de herfst van 2018 heeft Vlieland zich op eigen bodem nu dus ook aan het voetballen gelaafd. En we mogen constateren: Vlieland is eindelijk beschaafd.

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.