De eerste vrouwenvoetbalwedstrijd in Eindhoven was meteen een interland
Hera United speelt dit weekend een thuiswedstrijd tegen PSV. In Eindhoven werd het vrouwenvoetbal lange tijd effectief geweerd.
Er is geen afbeelding van het nationale vrouwenelftal in 1958 in Eindhoven. Deze foto werd enkele maanden eerder gemaakt bij Nederland – Duitsland in Maastricht. De doelvrouw met rugnummer 1 is Gien van Maanen. De afbeelding komt uit haar privé-collectie.
PSV kan zondag de eerste landstitel winnen in de Vrouwen Eredivisie. En dat voor een club uit Eindhoven, de stad waar het vrouwenvoetbal zoveel weerstand kreeg.
Ons land kent helaas nog steeds het zgn. damesvoetbal
Kerk en krant
In de regio Eindhoven is het bijna nog moeilijker dan elders om informatie te vinden over de beginjaren van het vrouwenvoetbal. Dat komt vooral door de openlijke vijandigheid van twee belangrijke machtsblokken ter plekke: de katholieke kerk en het Eindhovensch Dagblad.
Het katholieke tijdschrift Sportparade was het officiële orgaan van de Nederlandse Katholieke Sportbond. Op 30 augustus 1958 plaatste deze bond het vrouwenvoetbal zonder aarzelen in de categorie van ziekteverschijnselen. ‘Ons land kent helaas nog steeds het zgn. damesvoetbal.’
Het bondsbestuur opende de aanval op iedereen in eigen kring, die hieraan zijn medewerking verleende. ‘Het is ons onbegrijpelijk, dat er zelfs katholieke verenigingen zijn, die voor dergelijke vertoningen hun kostbare velden verhuren (zoals geschied is bij M.V.V., Helmondia en De Valk).’ Officieel waren deze clubs trouwens geen katholieke vereniging, maar dat weerhield het kerkelijk bestuur niet van dit oordeel.
Er mocht onder geen enkele omstandigheid aandacht worden gegeven aan het vrouwenvoetbal. ‘Dergelijke demonstraties hebben met sport weinig of niets te maken en zijn zeker niet geschikt tot verheffing van ons Nederlandse voetbal, afgezien nog van het feit, dat zij de menselijke waarden in de sport verlagen. Hoe een verslag van een dergelijke vertoning op de sportpagina van de plaatselijke pers terecht komt, is ons een raadsel.’
Sporthistoricus met seizoenkaart
Het eerste seizoen van Hera United is een doorbraak in de Nederlandse vrouwensport. Die wedstrijden maak ik allemaal van dichtbij mee als houder van een seizoenkaart.
Op Sportgeschiedenis ga ik dit seizoen op zoek naar de oudste sporen van het vrouwenvoetbal. Deze serie is in aanloop naar elke thuiswedstrijd van Hera United en richt zich op de stad van de bezoekende ploeg.
- 7 september: Oostzaan
- 21 september: Zwolle
- 22 september: Amsterdam
- 27 september: Eindhoven
- 5 oktober: Breda
- 17 oktober: Klarenbeek
- 2 november: Amsterdam
- 7 december: Rotterdam, deel 1
- 21 december: Enschede
- 25 januari: Rotterdam, deel 2
- 14 februari: Alkmaar
- 14 maart: Den Haag
- 18 maart: Enschede, deel 2
- 4 april: Heerenveen
- 2 mei: Eindhoven
- 22 mei: Utrecht
Tips en aanvullingen hier
Valkenswaard
En tóch waren er vrouwen in de regio Eindhoven, die probeerden om hun eigen club op te richten. In januari 1955 zorgde de oprichting van de Utrechtse vrouwenclub Herbido voor nationale belangstelling. Er werd veel over geschreven en in reactie kwamen in andere plaatsen zulke clubs op.
Zo ook in het katholieke zuiden, aldus het Eindhovensch Dagblad op 24 januari 1955. ‘Het blijkt dat ook in Valkenswaard ernstige plannen bestaan om te komen tot een dames-voetbalclub. Wij hebben eens polshoogte genomen bij de initiatiefneemsters en daar blijkt, dat zich reeds diverse dames hebben opgegeven, zodat reeds bijna een elftal compleet is.
Er zijn echter nog diverse moeilijkheden die opgelost moeten worden, zodat binnenkort in Valkenswaard ook de voetballende dames binnen de krijtlijnen zullen verschijnen. Gegadigden voor de damesvoetbalclub kunnen zich nog steeds melden aan het adres Leenderweg 3.’
Dit artikel was opmerkelijk positief, met zelfs een contactadres. Vijf dagen later was de toon heel anders, misschien wel omdat de vrouwenclub van Valkenswaard al twee elftallen kende. En ook in Eindhoven zelf waren de eerste initiatieven genomen, waarbij helaas geen namen werden genoemd. ‘De initiatiefnemers hebben ons laten weten, dat men de zaak serieus opneemt.’
Het dagblad haalde de schouders op over deze pioniers. ‘Wij maken ons niet ongerust. Wij zijn te zeer overtuigd van het gezonde verstand van de Nederlandse vrouw om ook maar een ogenblik te vrezen, dat het verschijnsel der damesvoetbalclubs iets meer dan een kortstondige rage zou zijn.
Gebrek aan belangstelling – actief zowel als passief – voor het damesvoetbal, dat zowel met voetbal als met vrouwelijkheid weinig gemeen kan hebben, zal deze rage een vroegtijdige dood doen sterven. Het kan naar onze smaak, niet vroegtijdig genoeg zijn.’
Interland
In de lokale media is er daarna niets meer te vinden over deze nieuwe clubs. De eerste geregistreerde vrouwenvoetbalwedstrijd in Eindhoven was pas in 1958. ‘Naar we vernemen,’ schreef het Eindhovensch Dagblad, ‘zal op zaterdag 2 augustus op het Valkterrein een damesvoetbalwedstrijd gespeeld worden, n.l. de internationale ontmoeting tussen de damesvoetbalploegen van Nederland en Duitsland.’
Hier deden geen lokale voetbalsters aan mee. Buiten Eindhoven was er geen enkele media-aandacht, en al helemaal geen foto of namen van de voetbalsters.
De uitslag kennen we wel: 3-0 voor Duitsland. Er waren ruim 2000 toeschouwers, volgens het wedstrijdverslag in – opnieuw – het Eindhovensch Dagblad. De correspondent vond er maar weinig aan.
‘De wedstrijd zelf had niet veel om het lijf. Er waren enkele dames die zich reeds aardig wat technische kwaliteiten hadden weten te verwerven, maar over het algemeen kan men nog niet wedijveren met de heren. Voor rust wist de Duitse linksbuiten de uitstekende doelverdedigster van de Oranje-elf eenmaal te passeren. Hieraan voegde ze na rust nog twee doelpunten toe en daar de Nederlandse aanval, ondanks perioden van overwicht, gebrek aan schotvaardigheid vertoonde, werd het een verdiende 3-0 overwinning voor de Duitse dames.’
Daarna is er heel lang niets meer te vinden over vrouwenvoetbal in Eindhoven, ongetwijfeld tot tevredenheid van de katholieke kerk en het Eindhovensch Dagblad.


