Voetbal

De grootste vernieuwing ooit van het Nederlands elftal was in 1921: alle spelers eruit

Ronald Koeman is begonnen met zijn werk als bondscoach, zoekend naar vernieuwing. Het zal nooit zo radicaal worden als in 1921 toen in één keer alle spelers van het Nederlands elftal werden vervangen, als antwoord op een drama tijdens de Olympische Spelen in Antwerpen.

Spelers van Oranje in 1920 op de boot in Antwerpen

Antwerpen smeulde nog na van de Eerste Wereldoorlog toen het in 1920 de Olympische Spelen organiseerde. De omstandigheden waren daarom erg slecht. De voetballers bijvoorbeeld werden gehuisvest op het schip De Hollandia, dat volgens Het Vaderland verschrikkelijk was: ‘Een akelig, somber krot, waarin men geen gevangene opbergt.’ De sportofficials hadden ondertussen wel goede logeerruimte voor zichzelf geregeld, zodat de stemming onder de voetballers nog slecht werd. Zij wel een goed bed en wij niet?

Er zijn helaas trieste dingen te melden.

Na twee gewonnen wedstrijden tegen Luxemburg en Zweden kwamen de voetballers daarom in opstand na een nederlaag tegen België. ‘Er zijn helaas trieste dingen te melden’, opende de Nieuwe Rotterdamsche Courant het bericht over deze muiterij.

In een nabijgelegen hotel probeerden sommige spelers hun ellende te vergeten aan de bar en op de dansvloer, ‘champagne drinkend met ladies, wier deugdopvatting van bedenkelijke breedte is.’ Een idee van een voetbalbestuurder om een bloemententoonstelling te bezoeken, werd dan weer afgeslagen. ‘Sabotage van de meest onvervalschte soort, baldadige ontwrichting van een goed bedoelde organisatie.’

Staking

Als straf voor deze muiterij besloot de Voetbalbond om vier spelers naar huis te sturen, zodat ze niet konden meedoen aan de wedstrijd om de derde plaats tegen Spanje. Hier greep aanvoerder Leo Bosschart echter in en verklaarde namens alle spelers dat het hele elftal naar huis zou gaan als deze straf werd gehandhaafd. Met andere woorden: de internationals dreigden met een staking.

Om een afgang tegen Spanje tegen te voorkomen trok de voetbalbond daarop de straf in – trillend van woede. Waarna Oranje die wedstrijd ook nog eens verloor… De Telegraaf gaf daarop Bosschart de schuld van alle ellende, als een soort leider van een communistische revolutie.

Cartoon uit 1921 over het Nederlandse voetbal. NVB staat voor Nederlandsche Voetbalbond, die toen nog niet koninklijk was

Alleen Het Vaderland verdedigde de spelers, die zo slecht waren behandeld door de officials van de Nederlandse Voetbalbond: ‘Wat een ergerlijk gemis aan zorg, aan leiding, aan organisatie, wat een prutsboel, wat een geklungel, een schande voor het N. O. C., dat dit logies heeft ingericht en voor den N. V. B., die er in heeft berust. Vooral had alles van dag tot dag in de puntjes geregeld moeten zijn; dat is organisatie. En als men het zelf niet wil of kan regelen, moet een bekwaam organisator in den arm genomen worden.’

Deze krant was een schreeuwende in een woestijn, want Bosschart werd daarna nooit meer opgeroepen voor Oranje. Sterker: het complete elftal dat tegen Spanje had gespeeld, werd in de volgende wedstrijd van Oranje gepasseerd! Er waren toen zeven debutanten en vier terugkerende internationals. Met dit compleet vernieuwde team won Nederland in eigen huis met 2-0 van Zwitserland.

Nederland – Zwitserland in 1921
Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.