NieuwVoetbal

De moord op Ajacied Eddy Hamel

Op 30 april 1943 werd Eddy Hamel vermoord in Auschwitz, als één van de weinige Joodse spelers die het eerste elftal van Ajax heeft gehaald. Zijn naam staat vermeld op het KNVB-monument in Zeist, maar niet namens Ajax.

Ajax in 1927, Eddy Hamel zittend helemaal links

Eddy Hamel speelde van 1922 tot en met 1930 in totaal 125 officiële wedstrijden in het eerste van Ajax en scoorde daarin acht keer. Het is interessant om te zien hoe de club toentertijd zelf schreef over deze speler. ‘In Hamel hebben wij een zeer goeden rechtsbuiten,’ oordeelde Ajax-Nieuws bijvoorbeeld op 15 augustus 1922. ‘Onze beste voorhoede-man van de laatste jaren,’ aldus hetzelfde blad op 1 september 1927.

Er werd nooit gemeld dat hij Joods was. En waarom zouden ze ook, want er stond in die tijd ook niet bij of een speler katholiek was of lid van een socialistische partij of dat die postduiven hield als hobby. Hamel was een goede voetballer, en dat was voor Ajax in de jaren twintig meer dan voldoende.

Donkerbruine vermoedens

In 1943 werd Hamel wel degelijk vermoord omdat hij Joods was, maar daarover heeft Ajax heel lang niets gemeld in de clubbladen. En dat valt dan weer wél op, want zo’n beetje elke Nederlandse voetbalclub plaatste na de Bevrijding een overzicht van de oorlogsslachtoffers. Ajax heeft dat echter nooit gedaan.

Op één of andere manier leek de club zo snel mogelijk de oorlog te willen vergeten, en daarmee ook de slachtoffers in de eigen gelederen. Pas op 1 oktober 1998 schreef Ajax voor de eerste keer een artikel over Hamel als slachtoffer van de Holocaust – ruim een halve eeuw later! ‘Over de omstandigheden waaronder de oud-Ajacied de dood vond, bestonden tot voor kort slechts donkerbruine vermoedens,’ aldus Ajax Magazine. En dat terwijl de naam van Hamel al in 1949 op het KNVB-monument was geplaatst als oorlogsslachtoffer, maar dan namens de Amsterdamse voetbalclub HEDW. Op de site van Oorlogslevens staat Hamel ook – hier.

KNVB-monument

Over dat KNVB-monument gesproken: er staat überhaupt geen enkele Ajacied bij één van de 2212 oorlogsslachtoffers in het Nederlandse voetbal! Ajax heeft dus de kans laten liggen om zijn omgekomen leden een eerbetoon te geven op dit nationale voetbalmonument. Waarom de club geen namen aanleverde, is onbekend.

Hamel staat er dus wél op, maar als coach van HEDW. Het maakt het allemaal nog merkwaardiger. Misschien dat Ajax daarom eindelijk eens wil uitzoeken welke clubleden en donateurs zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je dat laten blijken met een kleine financiële bijdrage.

 
Mijn gekozen waardering € -

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Meest recente boek: 'Door Wilskracht Zegevieren' over sport in de Tweede Wereldoorlog. Schreef ook boeken over - onder meer - Amsterdam 1928 en de Elfstedentocht, net als de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Al 25 jaar de enige Amsterdammer, die is afgestudeerd op Feyenoord.