De uitvinder van de doelnetten was zelf geen voetballer

Ingenieur en planoloog John Brodie is de uitvinder van de doelnetten in het voetbal. Sportgeschiedenis viert zijn geboortedag.

John Brodie, gerestaureerde foto uit het publieke domein via Wikimedia

Door Joris Kaper

John Brodie was geen voetballer. Hij was wel een knappe kop.

Een eenvoudige, maar praktische oplossing

Planoloog

Brodie werd op 1 juni 1858 geboren in het stadje Bridgnorth. Hij was sportief en beoefende rugby en golf, maar speelde geen voetbal.

Dat uitgerekend een niet-voetballer de doelnetten uitvond, lijkt vreemd. Je zou verwachten dat iemand tijdens een partijtje voetbal zelf wel op het idee zou komen om het doel te voorzien van netten, nadat er voor de zoveelste keer een bal gehaald moest worden achter het doel na een schot.

Brodie werkte vooral als ingenieur en planoloog in Liverpool. Zo was hij verantwoordelijk voor het ontwerpen van de eerste ringweg van die stad. Ook de eerste snelweg van Engeland, die tussen de haven van Liverpool en de industrie van East Lancashire, werd door hem ontworpen.

Hij was ook één van de voorlopers van prefabwoningen van cementdelen. Brodie gaf ook nog eens les aan de Universiteit van Liverpool.

Het grootste en misschien meest bekende ontwerp van Brodie is de Queensway Tunnel tussen Liverpool en Birkenhead. Een mooi cv dus, maar naar eigen zeggen was hij toch het meest trots op de uitvinding van de doelnetten. Een eenvoudige, maar praktische oplossing.

Het nut van een net

De netten werden niet ontworpen met het idee dat doelmannen niet meer ‘zo ver’ hoefden te lopen na een goal om een bal op te halen. De reden was vooral dat het soms heel lastig te zien was of een schot wel of niet tussen de palen terecht was gekomen. En dat leverde nogal eens protesten op bij de scheidsrechter van dienst. Dat probleem werd met de introductie van de netten voor een groot gedeelte opgelost.

Volgens de Everton Heritage Society was Brodie op 26 oktober 1889 aanwezig bij de wedstrijd Everton – Accrington. Gefluisterd werd dat hij een fan van Everton was, maar overtuigend bewijs daarvoor is er niet.

In die wedstrijd werd een goal van Everton onterecht afgekeurd door de scheidsrechter, omdat deze ervan overtuigd was dat de bal niet tussen de palen was gegaan. Brodie kwam toen met het idee voor een net achter beide doelen. Hij vroeg ruim een maand later patent aan op zijn idee en gedurende het volgende jaar werd zijn idee getest tijdens wat lokale voetbalpartijtjes.

Het patent van de doelnetten

Op 10 januari 1891 was voor de eerste keer een ‘grote’ wedstrijd het decor van Brodies uitvinding: een wedstrijd tussen Noord- en Zuid-Engeland. Daar was de primeur van de doelnetten. Drie weken later werden die bij Everton – Bolton Wanderers opnieuw gebruikt. De reacties van spelers en de media waren positief.

Vanaf 1 november 1891 werden de netten in alle wedstrijden van de toenmalige Football League gebruikt, en in 1892 voor de eerste keer in een finale van de FA Cup.

Adverteren

Het idee kreeg snel navolging in het hele land, mede omdat Brodie flink adverteerde in kranten met zijn idee. Andere landen volgden niet lang daarna. En in al die jaren is er nauwelijks iets veranderd aan zijn uitvinding.

Koop bij onze adverteerders

Brodie overleed in 1934 en werd later in Liverpool geëerd met een straatnaam, terwijl ook een kroeg zijn naam draagt. Bij zijn geboortehuis hangt een gedenkplaquette aan de gevel, maar daarop staat niks vermeld over zijn uitvinding van de doelnetten.

Zo wordt Brodie tegenwoordig alleen nog herinnerd als ingenieur en niet aan de uitvinding waar hij het meest trots op was en waarvan we nu nog steeds dankbaar gebruik maken.

In 1934 was Brodie nog wel bekend, zo blijkt uit cluborgaan De PSV’er van november 1934. Daarin werd stilgestaan bij het overlijden van de ingenieur en uitvinder van de doelnetten.