Hallo Enschede! Het vrouwenvoetbal in jullie stad bestaat dit seizoen precies honderd jaar
Hera United speelt in de halve finale van de KNVB Beker een uitwedstrijd tegen FC Twente. De oudste melding van een vrouwenvoetbalwedstrijd in Enschede is uit 1926.
Het vrouwenelftal van Sportclub Enschede uit 1926. De originele krantenfoto van honderd jaar geleden heb ik eerst gerestaureerd met behulp van Gemini. Daarna is het met diezelfde tool kunstmatig ingekleurd met als voorbeeld een ingekleurde afbeelding via Voetballegends uit dezelfde tijd
In een regionaal tijdschrift is onbekende informatie gevonden over de begintijd van het vrouwenvoetbal.
Het eerste officiëele dames-voetbal-elftal in den Nederlandschen Voetbalbond van „Sportclub”, te Enschedé
Sportclub Enschede
Hera United speelde in december 2025 een thuiswedstrijd in de Vrouwen Eredivisie tegen FC Twente. Tot ieders verrassing eindigde die in een gelijkspel.
In aanloop naar die speeldag onderzocht ik de geschiedenis van het vrouwenvoetbal in Enschede, als onderdeel van mijn lopende serie Sporthistoricus met een seizoenkaart. Ik had een foto uit 1925 gevonden van een vrouwenelftal in die stad, inclusief de namen van alle speelsters. Het origineel stond op 5 februari 1955 in Tubantia.
Het bestaan van die foto is al uitzonderlijk, net als dat we meer dan eeuw later ook nog eens weten hoe die vrouwen heten. Vrouwenvoetbal werd in de begintijd absoluut niet serieus genomen door de meeste mannelijke sportjournalisten, die daarom ook nooit de moeite namen om zich wat meer te verdiepen in de achtergronden.
Het meest opmerkelijke van deze foto is de context, want het team draagt het officiële shirt van Sportclub Enschede. En dat was geen willekeurig clubje, want in het seizoen van precies honderd jaar geleden was dat namelijk op weg naar de landstitel in het Nederlandse voetbal. Dat deze club had ingestemd met dit vrouwenelftal was ronduit revolutionair voor die tijd.
Sporthistoricus met seizoenkaart
Het eerste seizoen van Hera United is een doorbraak in de Nederlandse vrouwensport. Die wedstrijden maak ik allemaal van dichtbij mee als houder van een seizoenkaart.
Op Sportgeschiedenis ga ik dit seizoen op zoek naar de oudste sporen van het vrouwenvoetbal. Deze serie is in aanloop naar elke thuiswedstrijd van Hera United en richt zich op de stad van de bezoekende ploeg.
- 7 september: Oostzaan
- 21 september: Zwolle
- 22 september: Amsterdam
- 27 september: Eindhoven
- 5 oktober: Breda
- 17 oktober: Klarenbeek
- 2 november: Amsterdam
- 7 december: Rotterdam, deel 1
- 21 december: Enschede
- 25 januari: Rotterdam, deel 2
- 14 februari: Alkmaar
- 14 maart: Den Haag
- 4 april: Heerenveen
- 2 mei: Eindhoven
- 22 mei: Utrecht
Tips en aanvullingen hier
Trainingen
Op een terrein aan de Schietbaanweg waren er trainingen. Een tegenstander was er niet, schreef Tubantia er in 1955 bij, omdat er in de nabije omgeving geen andere vrouwenelftallen waren. Daarom was het na een paar weken alweer voorbij.
Maar er is nieuwe informatie, die ik heb gevonden in het tijdschrift Eigen Erf, geïllustreerd weekblad voor Overijssel en Drente. Op 18 juni 1926 plaatste die ook een foto van het vrouwenteam, maar dan van enkele seconden eerder of later dan in 1955 in Tubantia. De speelster Mien Bos linksboven staat op de ene foto net ietsjes anders dan op de andere.
Het onderschrift is interessant: ‘Het eerste officiëele dames-voetbal-elftal in den Nederlandschen Voetbalbond van „Sportclub”, te Enschedé, dat vorige week een vriendschappelijken wedstrijd speelde tegen een dames-combinatie.’
Die tekst biedt twee nieuwe inzichten:
1. Dit vrouwenteam heeft wél een wedstrijd gespeeld, waarvan nog geen verslag is gevonden.
2. Tubantia had zich vergist in het jaartal: dit elftal werd in 1926 samengesteld en niet in 1925.
En daarmee weten we dat het vrouwenvoetbal in Enschede dit seizoen exact honderd jaar oud is. Waar is het feestje?
