Voetbal

Het klassieke Ajax-logo bestaat negentig jaar

Op 20 september 1928 drukte Ajax voor de eerste keer het klassieke logo af in het clubblad, de beeltenis van de Griekse held. Volgens de club zelf werd dat tot 1991 in dezelfde vorm gebruikt, maar dat is niet waar.

Onder Ajax-supporters is het clublogo een gevoelig gespreksonderwerp, vooral toen de club in 1991 besloot om dit beeld van de Griekse held te veranderen. De robuuste kop veranderde in een ontwerp van elf lijnen, die de spelers van een elftal symboliseren. Daarmee werd afstand genomen van het logo zoals dat in 1928 voor de eerste keer in het clubblad werd afgedrukt. Dat dit logo in de tussenliggende tijd al vaker was veranderd, was alleen niemand opgevallen.

Het eerste nummer van Het Clubnieuws der A.F.C. Ajax verscheen op 3 december 1916. Linksboven stond een logo met een voetballer, omcirkeld met de tekst Amst. Football-Club Ajax. Dat bleef twee jaar lang het herkenbare punt voor het Ajax-lid totdat er op 15 oktober 1918 een verandering plaatsvond: de voetballer bleef gehandhaafd, maar in een andere omgeving. Aan de rechterkant verscheen een haan, die het meeste doet denken aan de oude VARA-haan: kraaiend naar het socialisme.

Daan Roodenburgh was hiervoor verantwoordelijk, aldus het bijschrift, dezelfde man die bijna twintig jaar later als architect Stadion De Meer zou tekenen. ‘Links de club,’ verklaarde de ontwerper zelf, ‘verpersoonlijkt in de voetballende figuur, rechts het haantje, het nieuws uitkraaiend en midden-in, aan beide zijden van den aangebeden voetbal, twee elftallen, het bruine monster begroetend vóór den strijd.’ Toch geen socialisme, dus.

Op 20 september 1928 stond op pagina twee opeens het klassieke logo van de Ajax-held, die in het volgende nummer van twee weken later een vaste plek kreeg op de voorpagina, net onder de vaste kop van Roodenburgh. Dit logo was overigens niet helemaal nieuw, want tijdens het 25-jarige jubileum was dit al eens afgedrukt op een bord. Pas op 10 september 1931 werd dit klassieke logo opgenomen in de kop van het clubblad. Daarbij gebeurde wel iets opvallends: het logo werd veranderd! Deze variant werd ontworpen door tekenaar Peter Lutz.

Er gebeurde in 1931 nóg iets interessants: het wapen van Amsterdam werd ook in de kop verwerkt. Ajax vereenzelvigde zich met de stad waarin het speelt, maakte dit onderdeel van de clubidentiteit. Zeven jaar later werd het wapen van Amsterdam overigens weer verwijderd om een onbekende reden. Het logo uit 1928 werd wel weer in ere hersteld en dat van 1931 verwijderd. Toch bleef het ook daarna niet heilig, want in 1947 verdween het opnieuw van de voorpagina voor wéér een nieuwe variant.

Zo is het klassieke Ajax-logo tussen 1928 en 1991 dus minimaal twee keer gewijzigd – compleet anders dan wat nu gedacht wordt. Hoe dan ook: wat als klassiek Ajax-logo wordt beschouwd werd precies negentig jaar geleden voor de eerste keer officieel gebruikt.

Nog even de ontwikkeling in beeld.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je je waardering laten blijken door een kleine bijdrage te doen

Mijn gekozen waardering € -

Advertentie

Bestel bij Bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.