Het vrouwenvoetbal in Klarenbeek begon met een feestelijke aftrap
Hera United speelt dit weekend in Klarenbeek, nabij Apeldoorn. De oudste meldingen van vrouwenvoetbal in die regio zijn uit de jaren vijftig.
Het treinstation in Klarenbeek in 1959, via het Utrechts Archief
De Vrouwen Eredivisie is inmiddels gewend aan de aanwezigheid van Hera United. Dat geldt nog niet voor de KNVB Beker, waar Klarenbeek de eerste tegenstander is van de nieuwe profclub. Het is een uitwedstrijd, net buiten Apeldoorn.
Fel werd gestreden, doch de keepster van TOP ontpopte zich als een volleerd keeper
Prinses Juliana
In de provincie Gelderland was er al heel vroeg belangstelling voor vrouwenvoetbal. Op 28 november 1921 werd in Arnhem de damesvoetbalvereniging Prinses Juliana opgericht. ‘Ondanks alle tegenwerking die zij verwacht,’ meldde de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant, ‘hoopt zij haar bestaan te kunnen handhaven.’
Het secretariaat zat op de Hommelseweg 90, maar daar was het waarschijnlijk niet zo druk. Er is daarna namelijk niets meer vernomen van deze pioniers, die blijkbaar echt teveel tegenwerking hadden ondervonden.
Hun geliefde sport was toen alleen nog maar goed voor een grap, want op 16 maart 1923 nam de Arnhemsche Courant een aankondiging over van Vitesse. ‘Hoogstwaarschijnlijk zal op Eersten Paaschdag ’s middags twee uur op ons terrein een damesvoetbalwedstrijd plaats vinden tusschen een Amsterdamsche en een Arnhemsche damesploeg.’
Eerste Paasdag viel dat jaar op 1 april.
Sporthistoricus met seizoenkaart
Het eerste seizoen van Hera United is een doorbraak in de Nederlandse vrouwensport. De thuiswedstrijden maak ik allemaal van dichtbij mee als houder van een seizoenkaart.
Op Sportgeschiedenis ga ik het komende jaar op zoek te naar de oudste sporen van het vrouwenvoetbal. Deze serie is in aanloop naar elke thuiswedstrijd van Hera United en richt zich op de stad van de bezoekende ploeg.
- 7 september: Oostzaan
- 21 september: Zwolle
- 22 september: AFC in Amsterdam
- 27 september: Eindhoven
- 5 oktober: Breda
- 18 oktober: Klarenbeek
- 2 november: Amsterdam
- 7 december: Rotterdam, deel 1
- 21 december: Enschede
- 24 januari: Rotterdam, deel 2
- 14 februari: Alkmaar
- 14 maart: Den Haag
- 4 april: Heerenveen
- 2 mei: Eindhoven
- 22 mei: Utrecht
Tips en aanvullingen hier
Het Broek
Wellicht had het geintje toch wat mensen op een idee gebracht, want dezelfde courant schreef later dat jaar dat de Zuid-Arnhemsche Voetbalvereniging ZAVV op Koninginnedag – toen nog op 31 augustus – een vrouwenelftal had uitgenodigd voor een wedstrijd. Opvallend was dat dit tegen de mannen van ZAV speelde, met een zilveren medaille voor de winnaar. De mannen tegen de vrouwen!
‘Het was voor Arnhem waarschijnlijk de eerste maal dat een dergelijk sportevenement plaats had,’ meende De Arnhemsche Courant, die daar wel eens gelijk in kon hebben. Misschien was het wel het eerste optreden van een vrouwenelftal in heel Gelderland. Tot slot ken ik geen oudere melding in ons land van een voetbalwedstrijd van mannen tegen vrouwen.
ZAVV speelde op een terrein in de wijk Het Broek, waar Theo Janssen een jaartje of zestig later werd geboren. ‘Het ging er toe als bij een heuschen voetbalwedstrijd. De aanvoerder van Z. A. V. V. bood voor den aanvang zijn vrouwelijke collega een bloemstuk aan en voegde daarbij den wensch, dat de dames in de toekomst vele lauweren zouden mogen oogsten en Z. A. V. V. nog meerdere malen de tegenpartij zou mogen zijn.’
De vrouwen wonnen deze wedstrijd met 2-1, zodat zij de medaille de ontvingen. ‘Het bestuur van Z. A. V. V. werd gecomplimenteerd met het welslagen van deze ontmoeting.’
Apeldoorn
Van Arnhem gaan we wat meer richting Klarenbeek. Precies zeventig jaar geleden werden er door heel Nederland vrouwenclubs opgericht, wat ook in het nabijgelegen Apeldoorn gebeurde.
‘Apeldoornse dames gaan ook voetballen,’ schreef het Zutphens Dagblad voor de Graafschap en Veluwezoom hierover op 11 februari 1955. ‘Dezer dagen is een vereniging opgericht onder de naam Apoldro. Reeds gaven zich 16 dames op als lid.’
Het bestuur werd gevormd door de dames B. M. Matenboer, A. Posthuma, D. Pas en A. Huiskes.
De vrouwen begonnen met een serie trainingen, waarna ze nog wel eens verder zouden kijken. In juli schreef de vereniging zich in voor de eerste competitie van de Nederlandse Dames Voetbalbond, die net was begonnen met haar werk.
Apoldro werd ingedeeld met de Voetballerina’s uit Hilversum, Holviams uit Amersfoort, Rood Wit Blauw uit Nijmegen en SVA uit Almelo. Vanuit Utrecht deden zelfs twee teams mee: Herbido en Rievelo.
Er zijn wel wat wedstrijden gespeeld in deze competitie, maar van Apoldro is verder niets meer te vinden – ook geen foto’s. Dat het niet zo goed ging met het toenmalige vrouwenvoetbal blijkt in ieder geval bij de Voetballerina’s, die er ergens in november mee ophielden.
Feest
In Klarenbeek zelf werd op 19 mei 1959 een sportvereniging opgericht, die, zo meldde Het Deventer Dagblad, op 6 juni officieel zou beginnen met een feestelijke aftrap. ‘Met muziek voorop zal naar het veld worden gemarcheerd, waar ’s middags de jongeren tegen elkaar zullen spelen en de ouderen tegen een groep van de voetbalvereniging Pacelli.’
Voor de avond stond een vrouwenvoetbalwedstrijd gepland tussen twee gelegenheidselftallen met leden van de gymnastiekvereniging Turnlust en het muziekclubje TOP. ‘Fel werd hierbij gestreden, doch de keepster van TOP, mej. J. Jacobsen, ontpopte zich als een volleerd keeper en wist practisch alle aanvallen van Turnlust af te weren.’
Over de uitslag van de eerste vrouwenvoetbalwedstrijd in Klarenbeek werden verder geen mededelingen gedaan, maar het was in ieder geval een feest geweest.
