Sportclub Enschede deed honderd jaar geleden heel kort aan vrouwenvoetbal
Hera United speelt dit weekend een thuiswedstrijd tegen FC Twente. De geschiedenis van het vrouwenvoetbal gaat in Enschede heel ver terug.
De vrouwelijke voetballers van Enschede van honderd jaar geleden. Staand van links naar rechts: Mien Bos, Stien de Wit – Schukkink, onbekend, Annie Brinkman, Lenie Postmus, Mien Broen. Geknield: Mien Buyink, Jans Broen, Loes van Raalte, twee onbekende vrouwen. Zittend doelverdedigster Aagje Broekers
FC Twente heeft veruit de beste vrouwenploeg van het Nederlandse voetbal. Dit team heeft tien landstitels behaald en mag daarom een ster op het shirt dragen.
Daarmee is het grootste verschil met Hera United meteen duidelijk, want dat heeft zondag net zoveel wedstrijden in de Eredivisie gespeeld als FC Twente landstitels bij elkaar heeft verzameld.
Een zondag geen voetbal, neen, dat is haar vreemd
Sportclub Enschede
Het vrouwenteam van FC Twente viert in 2026 zijn twintigjarige bestaan. De geschiedenis van het vrouwenvoetbal in Enschede gaat nog veel verder terug.
Op 5 februari 1955 plaatste Tubantia een zeer interessant verhaal over een dameselftal – zoals dat toen nog werd genoemd – bij Sportclub Enschede. ‘In het begin van de twintiger jaren stak een aantal Enschedese meisjes de hoofden bij elkaar,’ schreef de krant. ‘Zij wilden voetballen en hebben dat ook gedaan.’ Het vrouwenvoetbal in Enschede gaat daarmee dus honderd jaar terug!
Sportclub Enschede reageerde positief op een verzoek van enkele vrouwen om mee te helpen. Hun broers speelden zelf in het eerste elftal, zodat het clubbestuur wist om wie het ging. ‘De zusters Jans en Mien Broen bijvoorbeeld, waren trouwe bezoeksters van het Sportclub-terrein, onder andere om de nu inmiddels overleden broer Bernard te zien spelen.’ Tijdens de rust verzorgden ze de thee in de kleedkamers.
‘Het damesclubje dat ongeveer vijftien leden telde,’ aldus Tubantia, ‘had geen eigen naam. Het was min of meer een onderdeel van Sportclub en de dames speelden dan ook in het costuum van deze vereniging.’
In plaats van sportbroeken droegen zij rokjes.
Wat onze broers kunnen, kunnen wij ook
Sporthistoricus met seizoenkaart
Het eerste seizoen van Hera United is een doorbraak in de Nederlandse vrouwensport. Die wedstrijden maak ik allemaal van dichtbij mee als houder van een seizoenkaart.
Op Sportgeschiedenis ga ik dit seizoen op zoek naar de oudste sporen van het vrouwenvoetbal. Deze serie is in aanloop naar elke thuiswedstrijd van Hera United en richt zich op de stad van de bezoekende ploeg.
- 7 september: Oostzaan
- 21 september: Zwolle
- 22 september: Amsterdam
- 27 september: Eindhoven
- 5 oktober: Breda
- 17 oktober: Klarenbeek
- 2 november: Amsterdam
- 7 december: Rotterdam, deel 1
- 21 december: Enschede
- 24 januari: Rotterdam, deel 2
- 14 februari: Alkmaar
- 14 maart: Den Haag
- 4 april: Heerenveen
- 2 mei: Eindhoven
- 22 mei: Utrecht
Tips en aanvullingen hier
Moeders
Sportclub Enschede was niet zomaar een club, maar zeer succesvol in die tijd. In het seizoen 1925-1926 won het zelfs de landstitel. FC Twente herhaalde die prestatie pas in de eeuw daarop.
Bertha de Boer had ook een broer in het eerste elftal van de Sportclub. Met een andere speler was ze later getrouwd.
Zelf was zij verzot op voetbal en sloot zich honderd jaar geleden daarom aan bij dit team. Tot in de jaren vijftig ging ze nog steeds elke week naar het stadion. ‘Nu eens naar Sportclub, dan naar de Boys en een volgende keer naar Rigtersbleek. Maar een Zondag geen voetbal, neen, dat is haar vreemd.’
Als enige van het gezelschap speelde ze op voetbalschoenen. “Van mijn broer.”
Het was niet vanzelfsprekend dat ze meedeed, zei ze tegen Tubantia. “Niet alleen stond men toen nog anders tegenover sport voor vrouwen dan tegenwoordig, al was het reeds een vrij algemeen verschijnsel geworden. Bovendien hadden wij met moeders te maken, die in hun jeugd in het geheel niet aan sport hadden gedaan.”
Het weerhield De Boer in ieder geval niet om op het voetbalveld te stappen. “Hoe we er toe gekomen zijn? Het leek ons leuk en we dachten, wat onze broers kunnen, kunnen wij ook.”
Het kampioenselftal van Sportclub Enschede in 1926, via Erfgoed Enschede. De derde man van rechts was de broer van Bertha de Boer
Voor al die vrouwen was het de eerste keer dat ze met een voetbal op het veld stonden, maar volgens De Boer waren er toch wel een paar met talent. “Er waren echte duvels bij en er werden soms werkelijk reuze harde schoten gelost. En handig, dat sommigen waren!”
Op een terrein aan de Schietbaanweg waren er trainingen. Een tegenstander was er niet, omdat er in de nabije omgeving geen andere vrouwenelftallen waren. Daarom was het na een paar weken alweer voorbij. Gelukkig is er toch nog een foto uit die tijd, waarop we de vrouwen van honderd jaar geleden kunnen zien.
Dit zijn de namen
- Bertha de Boer
- Mien Bos
- Annie Brinkman
- Aagje Broekers
- Jans Broen
- Mien Broen
- Mien Buyink
- Lenie Postmus
- Loes van Raalte
- Stien de Wit – Schukkink
