NieuwVoetbal

Uitlegdingetje: waarom zijn Schotland en Engeland twee verschillende voetballanden, behalve op de Olympische Spelen?

Schotland en Engeland zijn allebei ingedeeld in de poule van de Nederlandse voetbalvrouwen. Op de Olympische Spelen komt Groot-Brittannië in actie. Hoe dan?

Foto via Europeana / Estonian Sports and Olympic Museum

Er zit een ernstige weeffout in de poules van de Nations League bij de voetbalvrouwen. Engeland en Schotland zijn bij elkaar ingedeeld, samen met Nederland en België. De uiteindelijke inzet is een plek op de Olympische Spelen, waarvoor Engeland en Schotland zich niet afzonderlijk kunnen plaatsen, omdat daarvoor een team van Groot-Brittannië wordt gestuurd. Bij het IOC vormen Engeland en Schotland namelijk géén eigen teams, zoals bij de FIFA.

In de laatste wedstrijd speelt Schotland tegen Engeland, dat er daarom bij belang heeft om zo maximaal mogelijk te verliezen. Dan wint Engeland op doelsaldo de poule, waarmee dat nog steeds kans heeft om als Groot-Brittannië de Spelen te halen. Het is voor de Schotse voetballers dan weer een mogelijkheid om met het Britse team mee te mogen doen. Nederland is de grote verliezer, mits het eerst zelf wint van België, wat natuurlijk ook geen zekerheid is.

De spelregels van de FIFA en het IOC zitten elkaar dus maximaal in de weg. De grote vraag is alleen waarom Schotland en Engeland aparte voetballanden zijn. Friesland of Limburg zijn tenslotte ook niet zelfstandig aangesloten bij de FIFA. Deze merkwaardige toestand is het antwoord op een voetbalprobleem van heel lang geleden.

Home Nations

De FIFA werd opgericht op 21 mei 1904 na een initiatief van Frankrijk, België, Denemarken, Duitsland, Nederland, Spanje, Zweden en Zwitserland. Op de Britse eilanden bestond er alleen geen enkele interesse om lid te worden van een internationale voetbalorganisatie, wat de geloofwaardigheid van de FIFA ernstig ondermijnde. Tenslotte is het voetbal daar ontstaan. Het is alsof Nederland niets met de Internationale Korfbalfederatie te maken wil hebben.

Wales, Engeland, Schotland en Ierland zijn zelfs zo belangrijk voor het ontstaan van de moderne voetbalsport dat ze de Home Nations worden genoemd. Ze speelden al in de negentiende eeuw onderlinge wedstrijden tegen elkaar, ver voordat de FIFA bestond. De oudste officiële interland is van 1870 tussen Engeland en Schotland – 34 jaar vóór de oprichting van de wereldbond. Daarvoor moesten ze het onderling wel eens zijn over de spelregels, want anders heeft de verantwoordelijke scheidsrechter geen leuke dag.

Om dat te regelen werd in 1886 de International Football Asscociation Board (IFAB) opgericht door Wales, Engeland, Schotland en Ierland. Daar werd de reglementaire basis van het voetbal gelegd. De Laws of the Game zijn daarmee aanzienlijk ouder dan de FIFA, allemaal geregeld op de Britse eilanden. Die IFAB, kortweg Board, bestaat nog steeds.

Vier onafhankelijke leden

De start van de FIFA zónder Home Nations was dus desastreus. Om deze bonden alsnog in te lijven, kregen ze allemaal het aanbod om onafhankelijk lid te worden, in plaats van alleen maar het Verenigd Koninkrijk. Daarmee had het Verenigd Koninkrijk niet één stem in de FIFA, maar vier. Op het huidige ledenaantal van 211 maakt dat niets meer uit, maar begin vorige eeuw waren er nog niet eens tien landen bij de FIFA aangesloten. Wales, Engeland, Schotland en Ierland kregen zo dus een enorme invloed.

En dan was er nog wat: de FIFA erkende de IFAB als de eeuwige hoeder van de spelregels. Wales, Engeland, Schotland en Ierland kregen ieder 12,5% van de stemmen van deze organisatie, bij elkaar de helft van het totaal. De andere helft was voor de FIFA zelf. Omdat een spelregelwijziging pas plaatsvindt met minimaal 75% van de stemmen, is de FIFA dus niet in staat om zelfstandig hierover te beslissen. De bond heeft daarvoor altijd de steun nodig van minimaal twéé Home Nations: 50% + 12,5% + 12,5%.

Onder deze voorwaarden sloten de vier Britse bonden zich tussen 1905 en 1911 inderdaad aan bij de FIFA. Het enige wat veranderde, is dat Ierland in de loop van de jaren twintig van de vorige eeuw werd opgesplitst in een zelfstandig land en Noord-Ierland, dat nog steeds bij het Verenigd Koninkrijk hoort. Voor de rest bestaat Groot-Brittannië nog steeds uit vier voetballanden.

Deze regels gelden dus niet voor het IOC, dat alleen Groot-Brittannië erkent. Het is dan ook uiterst merkwaardig dat dit niet is doorgedacht bij de feestcommissie van de Nations League. Want zo is een probleem van de FIFA uit 1904 opeens een enorm probleem geworden voor de Olympische Spelen van 2024.

Waardeer deze site!

Onze content is gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je dat laten blijken met een kleine financiële bijdrage.

Mijn gekozen waardering € -

Jurryt van de Vooren
https://sportgeschiedenis.nl
Specialist in sporterfgoed. Al meer dan 25 jaar de enige Amsterdammer, die is afgestudeerd op Feyenoord.