Veertig jaar na zijn dood is Abe Lenstra nationaal erfgoed – ook buiten Friesland

Abe Lenstra werd bekend als Us Abe. Inmiddels is hij Onze Abe.

Juichende kinderen in Rotterdam met een foto van Abe Lenstra. Foto via het Stadsarchief Rotterdam

Op 2 september 1985 overleed Abe Lenstra, maar hij heeft ons niet verlaten.

Abe is niet alleen van Friesland, Abe is van Nederland

Aanbidding

De aanbidding van Abe Lenstra begon al toen hij een tiener was. In juli 1939 debuteerde hij in het Bondselftal, in die tijd een voorportaal van het grote Oranje, achttien jaar oud. Het Noordelijk Sportblad kwam in zijn verslag voor de eerste keer met de beroemde bijnaam voor deze voetballer: ‘Us Abe speelt mee en maakt natuurlijk de eerste goal.’

Het werd een terugkerende uitdrukking in dit blad, die daarna werd overgenomen door de nationale sportmedia. ‘De Friezen zeggen Us Abe,’ verklaarde weekblad Sport op 31 mei 1948. ‘Maar Abe is niet alleen van Friesland, Abe is van Nederland. Abe is Onze Abe. Ook Mijn Abe!’

Abe Lenstrastraat

Precies veertig na de dood van Lenstra is hij zelfs nationaal erfgoed – ook buiten zijn eigen provincie. Zo is hij de voetballer met de meeste vernoemingen in straatnamen, zo bleek na onderzoek van René Dings van de website Over Straatnamen.

Er zijn inmiddels minstens honderd straten, die verwijzen naar een voetballer. Acht zijn er naar Lenstra vernoemd, waarvan zeven buiten Friesland. Het gaat dan om Heerenveen, Amsterdam, Arnhem (twee keer zelfs), Den Haag, Oldenzaal, Rosmalen en Weesp.

Pim Mulier, oprichter van de Koninklijke HFC en KNVB, heeft weliswaar tien vernoemingen, maar die heeft hij vooral te danken aan zijn werk als sportpionier in het algemeen.

Lenstra-erfgoed

Er is méér Lenstra-erfgoed. Voor het Abe Lenstra Stadion aan de Abe Lenstra Boulevard in Heerenveen staat een standbeeld van Abe Lenstra. In dat stadion was in 1995 ook nog eens de voorstelling van een toneelstuk over Abe Lenstra.

In aanloop schreef het Algemeen Dagblad: ‘De spelers van eredivisieclub Heerenveen beginnen vandaag aan de repetities voor een theaterspektakel over de legendarische voetballer Abe Lenstra.’ Daarbij speelde een andere Friese voetballegende een centrale rol: ‘Onder leiding van Foppe de Haan studeren de voetballers de doelpunten van de gedenkwaardige wedstrijd Heerenveen-Ajax uit 1950 in.’ Dat was dus die ene keer dat Ajax een half uur voor het einde nog met 5-1 leidde, maar na een onwaarschijnlijke wederopstanding toch met 6-5 verloor.

Aan deze mega-productie deden vijfhonderd mensen mee. Het toneelstuk werd vijf keer opgevoerd.

Abe en Foppe

Het was niet zo heel vreemd dat Foppe de Haan betrokken was bij de voorbereidingen, want hij is een groot fan van Lenstra. In de derde klas van de lagere school hoorde hij voor het eerst van de bijzondere voetballer, zo zei hij enkele jaren geleden in een telefonisch interview met Rugnummers. “Ik las al op jonge leeftijd de krant. Zo kwam ik al snel veel te weten over Abe.”

Vader De Haan was totaal geen voetballiefhebber, maar na veel gezeur van zijn zoon gingen ze begin jaren vijftig op een zekere zondagmiddag toch op de fiets naar Heerenveen om Lenstra te zien spelen. “Abe was geweldig… Hij was echt onvoorstelbaar goed.” Het was het begin van de aanwezigheid van De Haan in het stadion van Heerenveen.

Jaren later was De Haan inmiddels gymnastiekleraar toen hij zijn held bij toeval ontmoette: “Ik gaf conditietraining bij een tennisclub. In het groepje dat ik moest trainen zaten ook twee meiden. Dat bleken de dochters van Abe te zijn. Wist ik veel.

Na een tijdje trainen zag ik langs de kant een man staan. Toen ik wat beter keek zag ik dat het Abe was. Ik ben op hem afgestapt en we raakten aan de praat. Ik zei direct dat ik hem altijd bewonderde en geweldig vond als speler, vooral vanwege zijn sublieme techniek.”

Onze Johan

Op zijn veertigste sterfdag heeft Lenstra zo een unieke positie in het nationale sporterfgoed. De enige voetballer, die dit benadert, is Johan Cruijff.

Net als Lenstra is er in zijn geboorteplaats een boulevard naar hem vernoemd. Net als Lenstra is er op die boulevard een stadion naar hem vernoemd. En net als bij Lenstra staat er voor dat stadion een standbeeld van de Amsterdamse legende.

Oh ja, en net als Lenstra werd Cruijff al op jonge leeftijd aanbeden, maar dan zonder de bijnaam Onze Johan.