NieuwWielrennen

Idee uit 1940 voor als er geen sport meer is: wedstrijden op de hometrainer

In de week van 22 april zijn er internationale wielerwedstrijden op de hometrainer. Precies tachtig jaar geleden gebeurde dat ook na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Gratis artikel, maar een bijdrage is welkom – onderaan deze pagina.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er nog opmerkelijk veel internationale wedstrijden, weliswaar alleen maar in bezet gebied of bevriend met nazi-Duitsland. Vanaf 1941 werden Nederlandse coureurs uitgenodigd om te verschijnen in België, Italië, Frankrijk en Duitsland zelf, zo schrijf ik in mijn nieuwe boek Door Wilskracht Zegevieren, dat volgende week verschijnt.

Jan Derksen en Arie van Vliet maakten daarvoor veel reizen. En dat snapten de Nederlandse sportjournalisten ook wel: ‘Was het tweetal geheel op ons eigen land aangewezen, dan zag de toekomst er niet bijster rooskleurig uit. Het is hier met de wielerbanen maar droevig gesteld.’ Derksen verdiende veel geld in Duitsland, in tegenstelling tot Antwerpen: ‘Als hij daar van zijn gage de onkosten aftrekt, zal het bitter weinig zijn wat hij overhoudt.’

Hometrainer-wedstrijden in 1940

Meteen na de Duitse inval in mei 1940 lag de situatie nog volkomen anders voor de Nederlandse coureurs. Ze zaten vooral werkloos thuis en daarom moesten ze iets anders verzinnen om in beweging te blijven – net als nu dus. In Den Haag werden vanaf 11 oktober 1940 een week lang wedstrijden op de hometrainer georganiseerd tussen de eerdergenoemde Derksen en Van Vliet, aangevuld met Jef van de Vijver. Ze hadden allemaal een wereldtitel gewonnen en dat maakte het dus extra interessant. Voordat zij begonnen, werden ze eerst feestelijk door de stad gereden – te zien in onderstaande film.

Film via Open Beelden

Vanwege overdonderend succes met uitverkochte zalen werd dit het begin van een nationale tour langs bioscopen en theater. Van 25 oktober tot en met 3 november reed het drietal in Leiden; een maand later waren ze in Maastricht. Elders in het land kwamen ook andere baanrenners zo in actie.

De geschiedenis van de hometrainer

Voor aanvang van de wedstrijden in Den Haag vertelde George Hogenkamp nog over de geschiedenis van de hometrainer, als gerenommeerd schrijver over de oergeschiedenis van het internationale wielrennen. We nemen een deel van zijn toespraak uit 1940 over.

‘De hometrainer is nu juist een halve eeuw oud. Destijds is er in verschillende landen patent op verkregen o.a. in Zwitserland in 1891, door Louis Morien Guignard en in Duitschland door het Magdenburger Vélociped Depot.

Een bijzondere hometrainerattractie bood Parijs in 1897. Het rijwiel was grenzeloos populair geworden en men wilde bij slecht weer toch rijden. Dan ging men naar den Boulevard Poissonière, waar het Maison du Pont de Fer een „cyclodroom” was opgericht. Men kon er tegen een klein bedrag op de rollen rijden en ‘s avonds reden er de renners, waarbij, op een vóór de hometrainers geplaatst apparaat, dat met snaren was verbonden den stand van den wedstrijd was te volgen, want kleine poppen verplaatsten zich, al naar gelang van de snelheid der beenbeweging van de renners.’

Aldus Hogenkamp. Waarmee we dus meteen weten dat het beroemde wielerspel van Wilfried de Jong, dat hij gebruikte in zijn uitzendingen van Holland Sport, is gebaseerd op een Parijse voorganger uit 1897.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je je waardering laten blijken met een kleine financiële bijdrage.

 
Mijn gekozen waardering € -

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Meest recente boek: 'Door Wilskracht Zegevieren' over sport in de Tweede Wereldoorlog. Schreef ook boeken over - onder meer - Amsterdam 1928 en de Elfstedentocht, net als de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Al bijna 25 jaar de enige Amsterdammer, die is afgestudeerd op Feyenoord.