NieuwWielrennen

Het WK Wielrennen van 1959 was op het Circuit van Zandvoort

Het WK wielrennen wordt komende week gehouden in Wollongong, Australië. In 1959 was dat op het autocircuit van Zandvoort. Over het aantal bezoekende toeschouwers bestond een enorme verwarring. 

Wereldkampioenschappen wielrennen in Zandvoort, foto via het Nationaal Archief

In 1959 streden zowel de amateurs als de professionals in Zandvoort om de wereldtitel bij het wielrennen op de weg. Dat er op een autocircuit werd gereden, was overigens geen primeur, want dan gebeurde al in 1927 op de Nürburgring – tijdens de eerste editie voor het WK van profs. Ook de circuits in het Belgische Zolder en het Italiaanse Imola waren ooit decor van een WK-wielrennen.

Van het WK van 1959 zijn filmbeelden gemaakt, maar dat is geen vanzelfsprekendheid. Er was veel discussie over, omdat de Wielerbond 100.000 gulden wilde hebben voor de uitzendrechten, waar de nationale tv-zender NTS maar de helft van wilde betalen.

Na ruim een maand ruzie mochten er dan eindelijk opnames worden gemaakt, maar die mochten niet rechtstreeks worden uitgezonden. Daar waren veel mensen de dupe van, want in 1959 stonden er toch al meer dan 300.000 tv’s in de Nederlandse huiskamers. Al die kijkers moesten dus even wachten tot de race was gereden om te zien wie de nieuwe wereldkampioen was geworden.

Beide partijen gebruikten (of misbruikten) het te verwachten bezoekersaantal als argument om wél of niet live op tv verslag te doen van het WK. De voorstanders zeiden dat er meer bezoekers zouden komen als ze op tv de beelden zagen. Tegenstanders zeiden dat de mensen dan op de bank bleven zitten.

Door die onduidelijkheid over de uitzendrechten wist de politie niet meer op hoeveel toeschouwers ze konden rekenen: kwamen er nou 50.000 of misschien zelfs wel 200.000? Volgens filmbedrijf Polygoon waren het er uiteindelijk 170.000, maar waar die cijfers vandaan werden gehaald… Er waren namelijk maar 52.000 toeschouwers in Zandvoort geweest – dus bijna 120.000 minder dan Polygoon beweerde!

Het bedrijf had er natuurlijk zelf belang bij dat ze mochten filmen en wellicht is dat de reden geweest waarom ze zo losjes omgingen met de feiten.

Jurryt van de Vooren
https://sportgeschiedenis.nl
Specialist in sporterfgoed. Schreef mee aan het boek "Nooit meer Qatar" over de FIFA en mensenrechten. Al 25 jaar de enige Amsterdammer, die is afgestudeerd op Feyenoord.