Wielrennen

Slowbiken een nieuwe sport? Welnee, de eerste wedstrijd was in 1885

De eerste wedstrijden Langzaam Rijden waren al in 1885.

Tot aan de eeuwwisseling werden regelmatig wedstrijden Langzaam Rijden gehouden, net als kunstrijden of rijden zonder handen.

Tijdens een bezoek aan Peking in 2006 werd de Nederlandse kunstenaar Kaspar König uitgedaagd om mee te doen aan een wedstrijd langzaam fietsen. Hij eindigde als tweede en won een pak melk. Het was het begin van slowbiking, wat dit jaar voor de eerste keer leidt tot een nationaal kampioenschap. De voorrondes zijn inmiddels bezig, hier meer info.

Alhoewel? De eerste keer? En 130 jaar geleden dan?

Onbewust heeft König namelijk een vergeten onderdeel uit de oertijd van de wielerwedstijden onder het stof vandaan gehaald. De eerste wedstrijden Langzaam Rijden in Nederland – geheel volgens hetzelfde principe als slowbiking – werden in 1885 gehouden, nog in de tijd van de vélocipèdisten.

Het was niet toevallig dat dit net in 1885 gebeurde, merkte Wim Zonneveld op Sportgeschiedenis al eens op: Als officieel begin van het Nederlandse wielrennen wordt gewoonlijk de vélocipède-wedstrijd op 6 april 1885 aangehouden, georganiseerd op de Wassenaarseweg in Den Haag door de wielervereniging De Ooievaar, in samenwerking met de in 1883 opgerichte A.N.W.B.

Er stonden die dag verschillende onderdelen op het programma, waaronder langzaam rijden over een afstand van vijftig meter. Voor de winnaar was er een zilveren medaille.

Vlaggen en wimpels

Het was een groot wielerevenement met de velocipèdeclubs uit Den Haag, Haarlem, Rotterdam, Leiden, Leeuwarden, het Gelderse Brummen, Arnhem en Zwolle als deelnemers. Voordat de wedstrijden begonnen liepen ze in optocht achter de muzikanten van het derde regiment huzaren te voet. De gansche weg vertoonde een levendigen aanblik, versierd met vlaggen en wimpels, aldus een verslaggever.

Aan de organisatie lag het dus niet, maar helaas trok het weer zich hier niets van aan. Omstreeks drie uren was de steeds meer betrekkende lucht een waarschuwing voor velen om het terrein te verlaten. Eenige oogenblikken later ontlastte zich plotseling een zware plasregen, hetwelk eenige verwarring te weeg bracht in het vrij houden van de baan, die in een oogenblik in een modderweg was herschapen.

Zo werd deze wedstrijd in het langzaam rijden afgelast; de primeur werd even uitgesteld.

Maastricht, Vrijthof

Na onderzoek in digitale archieven lijkt de eerste wedstrijd Langzaam Rijden op 10 mei 1885 te zijn gehouden op het Vrijthof in Maastricht. Het was opgenomen als vierde onderdeel van de internationale wielerwedstrijden, de eerste die ooit in Nederland werden gehouden.

De afstand van vijftig meter werd het langzaamst afgelegd door Joseph Delin uit het Belgische Leuven in een tijd van drie minuten en twaalf seconden. De tweede prijs werd niet uitgereikt, dus echt spannend was het niet.

Hoe dan ook: het is de oudste melding van een wedstrijd Langzaam Rijden in Nederland met uiteindelijk een Belgische winnaar. Delin was in die tijd overigens secretaris van La Fédération Vélocipédique de Belgiqué. Een bijzonder man, want in 1891 opende hij een fietsfabriek in zijn woonplaats en stapte daarna zelfs als eerste in zijn stad over naar de fabricage van auto’s. Na zijn dood in 1901 werd zijn bedrijf echter ontmanteld.

 

In datzelfde jaar waren er nog meer wedstrijden Langzaam Rijden in ons land, zoals in juni en augustus in Nijmegen. Volgens het blad De Kampioen – 130 jaar geleden ook al het lijfblad van de ANWB – werd er ook zo’n evenement gehouden in Bussum. Datzelfde blad plaatste verder een verslag van de Algemene Vergadering van de ANWB van 29 november 1885, waaruit blijkt dat er zelfs regels voor langzaam rijden waren vastgelegd. Wanneer een mededinger door zijn val dien van een ander veroorzaakt, mag deze laatste overrijden.

Veel meer dan dit is er niet te vinden, waarmee het lijkt alsof de eerste wedstrijdbepalingen heel simpel waren:

1. De afstand is vijftig meter.

2. Wie hier het langste over doet zonder met de voeten de grond te raken heeft gewonnen.

3. Als een rijder buiten zijn schuld van zijn voertuig valt, mag die het nog een keer proberen.

Tot aan de eeuwwisseling werden regelmatig wedstrijden Langzaam Rijden gehouden, net als kunstrijden of rijden zonder handen. Daarna was het afgelopen, en werd het vooral nog als curiositeit op Koninginnedag georganiseerd.

Tot nu dan, want na 130 jaar wordt er eindelijk een nieuw hoofdstuk geschreven.

Update 30 april 2016

Ach, kijk nu toch. Er is een nóg oudere melding van langzaam fietsen en wel van 8 april 1885 in Den Haag

 

Advertentie

Reserveer bij bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.