Wielrennen

Wereldoorlogen breken altijd uit tijdens het WK wielrennen

Zowel in 1914 als in 1939 werden de wedstrijden van het WK baanrennen gestaakt terwijl de renners klaar stonden voor een finale. 

De deelnemers van het WK van 1914 vlak voor de afgelasting

De Eerste Wereldoorlog brak uit tijdens het WK van 1914, begin augustus in Kopenhagen. Nederland stuurde Gerard Bosch van Drakestein en Cor Blekemolen, beide serieuze titelkandidaten bij de amateurrijders. Er was veel spanning bij de rijders en dan niet omdat ze goed wilden presteren. Sinds de moord op aartshertog Franz-Ferdinand enkele maanden eerder groeide de oorlogsdreiging met de minuut. ‘Hoogstwaarschijnlijk zullen in verband met de mobilisatie de verschillende sportwedstrijden worden uitgesteld,’ voorspelde De Haagsche Courant. ‘De wereldkampioenschappen wielrennen te Kopenhagen zullen waarschijnlijk evenmin doorgang vinden.’ De Duitse deelnemers hadden zich zelfs al teruggetrokken.Toch werd er gereden, precies één dag. Blekemolen won goud en ook Bosch van Drakestein stond gereed om zijn eerste wereldtitel te behalen.

Ik had het gevoel alsof die oorlog alleen was uitgebroken om mij te beletten wereldkampioen te worden.

En toen werd het oorlog en moesten alle renners per ommegaande naar huis. De finale van Bosch van Drakestein werd op het laatste moment afgelast. Hij was diep teleurgesteld: “Ik had het gevoel alsof die oorlog alleen was uitgebroken om mij te beletten wereldkampioen te worden.”

Het ergste moest nog komen, want in de chaos sprong een oude wond aan zijn enkel los en begon te etteren. Het enige vervoer naar Nederland was een propvolle trein met soldaten in gevechtstenue, die keer op keer tegen zijn etterende wond stootten. Na een reis van meer dan tachtig uur kwam hij eindelijk bij de dokter. “Hij verwijderde vlug den zwachtel, bekeek het been, wilde precies weten wat er was gebeurd en zei dat ik door het oog van de naald was gekropen. Ik had een propje geronnen bloed of etter in de bloedsomloop gekregen wat levensgevaarlijk is.”

Zo overleefde Bosch van Drakestein ternauwernood het WK waarin de Eerste Wereldoorlog uitbrak.

Gaan we naar Milaan, om daar hard te zien rijden op fietsen? We weten het niet. Het is zoo’n gekke tijd. De dagen zijn zoo vreemd en de nachten al zoo onheilspellend.

De Tweede Wereldoorlog brak uit tijdens het WK van 1939, van 26 augustus tot en met 3 september in Milaan en Varese. Vooraf hadden zich 243 wielrenners aangemeld vanuit negentien verschillende landen, maar vanwege de snel oplopende oorlogsdreiging bleven er veel weg. Deze sporters zaten vanwege de mobilisatie onder de wapenen en kregen geen verlof voor een toernooitje. De Engelse en Franse ploegen trokken zich in het geheel terug, mede omdat gastland Italië bij eventuele gevechtshandelingen opeens vijandelijk gebied zou zijn voor deze rijders.

Als vanzelf gingen de herinneringen terug naar 1914. De vraag of de wedstrijden in Milaan wel door moesten gaan klonk daarom steeds luider. Tijdschrift De Revue der Sporten beschreef deze spanning treffend in de laatste editie voordat de Tweede Wereldoorlog daadwerkelijk uitbrak: ‘Gaan we naar Milaan, om daar hard te zien rijden op fietsen? We weten het niet. Het is zoo’n gekke tijd. De dagen zijn zoo vreemd en de nachten al zoo onheilspellend. Gaat er iets gebeuren in deze wereld?’

Het evenement ging gewoon van start en ondanks de politieke spanning behaalde Nederland het ene succes na het andere. Jan Derksen won de wereldtitel. Cor Wals en Arie van Vliet bereikten de finale. Dethmer Klink stond in de halve finale en leek moeiteloos op weg naar een gouden medaille.

En toen werd het oorlog en schortte de wereldwielrenbond UCI de verdere wedstrijden op – opnieuw een wereldkampioenschap gestaakt wegens wereldoorlog. De resultaten bleven geldig, maar het toernooi werd nooit meer uitgereden, waardoor alleen Derksen wereldkampioen was. Zo breken wereldoorlogen niet alleen uit tijdens het WK wielrennen, maar ook nog eens vlak voordat een Nederlander een wereldtitel wint.

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je je waardering laten blijken door een kleine bijdrage te doen

Mijn gekozen waardering € -

Advertentie

Reserveer bij bol.com

Jurryt van de Vooren
http://Sportgeschiedenis.nl
Jurryt van de Vooren is sporthistoricus. Auteur van 'Amsterdam 1928' en de Bosatlas van het Nederlandse voetbal. Bezig met boekenserie over Amsterdam en sport. Nog steeds de enige Amsterdammer die is afgestudeerd op Feyenoord.