Wielrennen

Wim van Est in de Ronde van Vlaanderen (deel 2)

Jarenlang was de Ronde van Vlaanderen vooral een Vlaamse aangelegenheid. De invoering van het internationale jaarklassement Desgrange – Colombo bracht daar vanaf 1948 verandering in. In 1953 werd Wim van Est de eerste Nederlandse winnaar.

Toen niet een Belg, maar de Italiaanse toprenner Fiorenzo Magni in 1949 de Ronde van Vlaanderen had gewonnen, weet stichter Karel van Wijnendaele dit aan het stralende lenteweer. De rappe Magni won dat jaar de sprint van een kopgroep met achttien renners. Normaal gesproken zou een buitenlandse renner vrijwel nooit in staat zijn om de Ronde te winnen, meende ‘Kaorle’.

Een jaar later, op 2 april 1950, moest het peloton het opnemen tegen regen, koude en een stormachtige wind. En dan was er nóg een obstakel. Na de oorlog werden de Vlaamse wegen steeds beter begaanbaar en de wedstrijd daardoor minder selectief. Om die reden werd naast de ‘Nieuwe’ Kwaremont, de Kruisberg (bij Ronse) en de Edelare, voor het eerst ook de Muur van Geraardsbergen in het parkoers opgenomen.

De 27-jarige Wim van Est was een jaar daarvoor prof geworden. De ‘Wimme’ was als renner zeker geen onbeschreven blad. Maar het zou pas later zijn, in de zomer van 1951, dat Van Est onsterfelijk werd door als eerste Nederlandse gele truidrager uit de Tourgeschiedenis een ravijn in te rijden, in de afdaling van de Col d’Aubisque. Ook zijn fraaie overwinning in Bordeaux – Parijs (586 km), de eerste Nederlandse ‘klassieke’ zege ooit, liet op dat moment nog een paar weken op zich wachten.

‘Hij duwde!’

‘Dappere cours van Wim van Est in Ronde van Vlaanderen’, kopte De Waarheid op 3 april 1950. Na de beklimming van de Kruisberg en de Edelare was de Nederlandse krachtpatser voorop gekomen met (alweer) Fiorenzo Magni en de Fransman André Mahé. Toen de laatste een lekke band kreeg, bleven Magni en Van Est aan kop over. Van de Belgen geen spoor, behalve dan in de persoon van de eerste achtervolger, de onvermijdelijke Briek Schotte.

De Waarheid: “Zo kregen Magni en Van Est een voorsprong van 2 min. en 45 sec. Het ging er nu toch wel naar uitzien, dat de kansen van die twee vermetelen groter zouden worden. Maar ook krachtmensen kunnen niet alles. Van Est had misschien wat te onverschillig met zijn krachten omgesprongen, misschien had hij te veel kop gedaan, maar in ieder geval moest hij de Italiaan alleen verder laten gaan.”

Overigens werd Van Est ook nog getroffen door een pedaalbreuk. Hij zou nog terugvallen naar de zestiende plaats. Magni hees zich ondertussen in zijn eentje over De Muur, tussen een haag van toeschouwers. “Zijn hoofd hing ver over het stuur gebogen (…) Hij keek niet op. Hij duwde!” schreef het Vlaamse Nieuwsblad. Opnieuw zegevierde de vroeg kale Italiaan. Ruim twee minuten later arriveerde Schotte als tweede aan de finish in Wetteren bij Gent.

5 april 1953

Toen Magni (‘Il Leone delle Fiandre’) in 1951 zijn kunstje nog eens overdeed – na alweer een solo won hij zijn derde Ronde van Vlaanderen op rij – noteerde Karel van Wijnendaele: “We hebben enkel nog onze ogen om mee te schreien.” De buitenlandse renners bezetten dat jaar de eerste vijf plaatsen.

Het jaar daarop redde de Belgische winnaar Roger Decock de Vlaamse eer. Wim van Est werd zesde. Maar op 5 april 1953 was het de beurt aan ‘onze’ Van Est, inmiddels tweemaal winnaar van de monsterrit Bordeaux – Parijs. Omdat er van een rechtstreekse tv-uitzending indertijd nog geen sprake was, beschreef Het Nieuwsblad van het Noorden nauwgezet het koersverloop:

“Het regende pijpestelen op het Vlaamse land, dat bovendien werd geteisterd door een felle wind. Dat weerhield de Belgen Jean Bogaerts en Van de Velde, de Nederlanders Schulte en Wagtmans en de Fransen Coste en Diot er echter niet van een voorsprong van anderhalve minuut te nemen. Bogaerts voelde zich voor dit sextet nog te sterk en trok er tussenuit, maar Schulte en Diot kon hij toch niet kwijtraken.

De verzwakking van de kopgroep had tevens tot gevolg, dat Van Est en enkele anderen zich bij de leiders kwamen voegen. In het peloton was de strijd inmiddels ook in alle hevigheid ontbrand en in Ronse (149 km na de start) presenteerde zich een kopgroep van 18 man. Schulte en Wagtmans hadden in het begin van de course blijkbaar al te veel van hun krachten gevergd, want zij waren in de achterhoede beland. Van Est moest toen alleen de eer van ons land hoog houden.”

Bordelen gesloten

Na nog wat schermutselingen – de beroemde Louison Bobet viel nog aan op de Edelare – kwam onze landgenoot op kop met de Belg ‘Dies’ Keteleer, eerder een helper dan een afmaker. Wim van Est klopte hem dan ook in de sprint. Zowaar een Nederlandse winnaar in de Ronde van Vlaanderen! Al dreigde een gesloten spoorwegovergang in de slotfase nog even roet in het eten te gooien.

De eerste achtervolger, de Fransman Bernard Gauthier, kwam door dit onverwachte obstakel nog behoorlijk dichtbij. Ondertussen werd er vooraan bij de gesloten spoorbomen – volgens de overlevering – niet alleen stevig gevloekt, maar werd er in één moeite door onderhandeld over de naderende overwinning. *

Over dit voorval bestaat er overigens nog een aardige anekdote, ooit opgetekend in een oude ‘Tourspecial’. Spoorbomen worden in België ook wel ‘barelen’ genoemd. Piet van der Heide, de Haarlemse verzorger van Wim van Est, vertelde tijdens de Zesdaagse van Antwerpen van 1954 het verhaal van de Ronde van Vlaanderen van het jaar daarvoor:

“Wim was ontsnapt met de Belg Dies Keteleer. Op het moment dat ze twee minuten hadden kwamen ze voor de gesloten spoorwegbomen te staan (…) Wat denk je, riep Piet over dat dramatische ogenblik, hadden ze twee minuten en toen waren de bordelen gesloten!”

Kees Pellenaars zou hier namens het horlogemerk Pontiac een rol in hebben gespeeld. Pellenaars was sinds 1951 ploegleider van de Nederlandse Tourploeg die werd gesponsord door Locomotief en Pontiac. Maar Van Est en Keteleer waren in 1953 voor de rest van het jaar ploeggenoten bij Garin – Wolber, onder leiding van Lomme Driessens.

(bronnen: wielersport.slogblog.nl, dewielersite.net, memoire-du-cyclisme.net)

Deel 1 staat hier

Advertentie

Reserveer bij bol.com